Bilderdijk in zijne nationale beteekenis - pagina 63

:

59 goed gevormde en

zelf uit

in

klank niet onschoone woord, deugt niet voor wat het

moet drukken. Immers men bedoelt met „beschaving",

hoffelijkheid,

Bildung en Kultur noemen en heet ërlei

;

een woord, dat ook hier

is

niet

gemanierdheid of

maar hoogere organische ontwikkeling, datgene wat de Duitschers

te

de heel en half latijnsche volken C/v/fcaton

bij

:

Noorsch

in het

overgenomen. Tusschen twee-

is

tusschen

onderscheiden, t.w.

het

begrip

van organische

veredeling en tusschen dat van uitwendig-mechanische vormverfijning

deze vormverfijning

bij

weer onderscheid

is

den vorm ontdoet van het

hinderlijke, en

te

datgeen wat er den glans

Dit laatste, het glanzend maken, geschiedt door wrijving, en heet in polir; Engelsch to polish, bij ons polijsten. Het eerste, het

met mes

hinderlijke, geschiedt

schaving,

of volk in

we

alzoo vierderlei:

't

en

;

3.

of be-

personen

de veredeling w&n een persoon 't

woord: ontwikkeling,

men de gladmaking, en

wil

het

weg-

we

hiervoor hebben

de vormverfijning door het aanbrengen van netter gewoonten,

begrip hecht zich

dat

Op

begrip juist uitdrukt; 2. de vormverfijning door

neming van onzuiverheden,

aan

1.

Fransch

daarom besnoeiing

algemeene cultuur, en hiervoor hebben we

dat het organische van

beschaving

of schaaf, en heet

:

overgebracht hebben

en

in brengt. 't

wegnemen van

het Fransch raboter, rabotage, van rabot, een schaaf.

in

;

maken tusschen datgene wat

hoffelijkheid, het

ons aan beleefdheid, en

bij

in

nog specialer

zin

engelsche polifeness en courtesy. Beleefdheid bedoelt dan

wat Webster aldus omschrijft: „a desire

to please others

by anticipating

their

wants and wishes, and studiously avoiding whathever might give them pain"! terwijl courtesy of hoffelijkheid te pas

en bestaat

in

komt

in

den omgang en

bij

het ontvangen,

een vereeniging van vriendelijkheid met waardigheid.

Dienvolgens kon en mocht het woord beschaving ten onzent nooit anders gebezigd worden dan voor hetgeen het hinderlijke

wegneemt op mechanische

wijze; en

't

had

niet

in

den vorm afschaaft en

mogen genomen

organischen zin voor wat elders Bildung of Kultur heet.

ook

in

om

de ontbolstering van een persoon

in

zijn in

den

heeft

men

andere talen een werkwoord, van de scAao/ afgeleid, nu en dan gebezigd

gesproken van een gargon raboté

wel

Want wel

't

of

Engelsch gebezigd, maar

maken door de schaaf

uit zijn

ruwer vorm

uit te

drukken en

van een gehobelter Bub, en zoo ook toplane in

geen enkele andere

als beeldbegrip

genomen,

om

taal heeft

men

glad-

de algemeen persoonlijke

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen