Bilderdijk in zijne nationale beteekenis - pagina 84

80 met het oog op de

daarom

uit alle

van Bilderdijk's

fijnheid

scheen

taalvirtuositeit,

oude benamingen van glaswerk, de naam alembiek

mij

hier het

meest eigenaardig.

Blz. 33. 2)

Reeds meer dan

eeuwen vóór onze tijdrekening maakte

vijf

bij

de Grieken de vraag naar het verband tusschen de zaak en het woord, waar-

mee

werd uitgedrukt, het onderwerp

die zaak in de taal

Twee

wijsgeerige overweging.

traden

stelsels

daarbij

van diepgaande

door Heraclitus van Ephese, en het atomistische door

het gedetermineerde

Beide stelsels zochten minder den oorsprong van

Democritus van Abdera.

dan wel het verband tusschen naam en ding. Heraclitus stelde dat

de

taal,

dit

verband van

spiegelde. Dit

dyaX^uxa

is

zelf

Zijn stelsel

(^(avrjivra, d.

is

dat der

i|.r(j(j,

O-fut,-.

gewijzigden vorm zette de bij

af-

en Heraclitus noemde de woorden

klankbeelden der dingen. Democritus daarentegen

i.

naam in menschelijk Wat dit bedoelt blijkt 't

die zijn slaaf opzettelijk aX^iu Xufi^iSa

Aristoteles, en later

naam

ontstond, doordien het ding organisch zijn

het stelsel van de

zocht den band tusschen ding en

In

uit

op den voorgrond,

strijd

overleg en nadenken. best uit dien Sophist

noemde. Willekeur stelde den naam

tusschen beide stelsels zich

de Stoïcijnen en Epicurei voort,

bij

tot hij in

vast.

Plato en

de Alexan-

drijnsche school overging in de tegenstelling tusschen Analogie en Anomalie.

verband hiermee kon

In

van de

(^i'aig,

de

nnd-o^-

't

niet anders, of Bilderdijk

Xoyo^ en

sche taaistudie, dieper dan door

moest zich op de

de dvaloyiu bewegen, en eerst histori-

hem opgevat en steunende op

zekere ge-

gevens, kon de vergissingen verbeteren die zijn fantasie beging. Gelijk

weet vatte Bilderdijk ook het Schrift verre

hij

lijn

oorsprong organisch op,

in zijn

de letters rechtstreeks, en geheel tegen de historie

in

men zoo-

in, uit keel-,

tong- en lipvorm poogde te verklaren.

Blz. 33. 3)

Over den band die Hollands

zie Kallimachus. uit

taal

Voorrede XIV, waar

hij

taal

wijst

aan Hollands denken bindt

op

't

gevaar dat

't

vertalen

andere talen door onbevoegden zelfs voor onze landaard oplevert: „ledere

waarin men

schrijft,

eischt

dat

men

in

haar denke, en niet wat het

merk van den vorm eens anderen draagt aan haar opdringe. Het vertalen

is

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen