Om de oude wereldzee - pagina 473

;

SPANJE. zijn

435

waarheid geopenbaard had; vandaar de

inquisitie.

Reeds de dwaling

op zichzelve was een misdaad; en werd reeds beleediging van den aardschen Souverein zwaar gestraft, wat anders dan de doodstraf kon dan

een beleediging van de eere Gods boeten. Verbreiding van de dwaling

woord toetestaan, ware omkeering van geheel het Staatswezen. Eén dwaalleeraar kon zedelijk, sociaal en politiek den geest van heel een volk verderven. En daarom was niet slechts te keer gaan, maar uitroeiing van alle afgoderij en ketterij de dure plicht, waaraan geen Vorst die God vreesde, zich mocht onttrekken. Thans door het

heeft

vrije

de tegenovergestelde overtuiging post gevat.

De

vrijheid

van

gedachte, de vrijheid van geweten, de vrijheid van de drukpers, de vrijheid

van

belijdenis

en van eeredienst

is

thans bijna allerwegen

geldende overtuiging, maar de uitkomst toont dan toch tot welke excessen deze vrijheid niet alleen op religieus, maar ook op zedelijk, sociaal

en politiek gebied

zoodat thans reeds een reactie opkomende

leidt,

die althans de pornographie

te

breidelen.

Men

stichten kan.

ziet

Maar

tot

is,

aan den band wil leggen en de anarchie poogt

nu zelf in, dat het vrije woord ook kwaad welke inperking dit later ook leiden moge,

op godsdienstig gebied zal de vrijheid van geweten en belijdenis en eeredienst blijven, en het is de onvergankelijke verdienste van Prins

Willem van Oranje en zijn Geuzen, dat zij in harden strijd die vrijheid op de toenmaals algemeen heerschende overtuiging veroverd hebben. Niemand meer dan juist Philips II heeft door zijn nietssparende overdrijving de heerschappij van het beginsel waarvoor hij streed, ondermijnd. Ik spreek daarbij ook de Overheid in onze Republiek niet vrij. Ook zij

heeft door

civiele disabiliteit

en strenge plakkaten het roomsch-

Katholieke deel der bevolking in haar teederste overtuiging eeuwenlang

Maar tegen het valsche beginsel was ten onzent dan toch Voor een oud-testamentische i-egeling van het strafrecht was op het terrein der Christelijke religie geen plaats en niet eerst door de Fransche revolutie, gelijk men rondvertelt, maar

gekreukt.

het ware beginsel overgesteld.

reeds in 1649 was de volle leus van het Christelijk beginsel uitgedragen,

toen een Calvinist in een geschrift: The schreef:

„Wie op

het stuk van godsdienst in strijd met zijn geweten

handelt, begaat een vervloekte zonde.

deze daad door

Vervolging

om

liberty of conscience asserted

list

of

Wie

dwang noodzaakt,

des geloofswille

is

is

derhalve een mensch tot

oorzaak dat

hij

zondigt.

een geestelijke moord, een wurging

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen