Om de oude wereldzee - pagina 320

HET JOODSCHE PROBLEEM.

296

maar aan het denken een hoogst eenzijdige richting gaf. Tot in Damascus, waar ik een Joodsche bidzaal (geen Synagoge) binnentrad, kan men ernstig gesterade Joden bezig vinden om zulk een rabbijnschen tekst saam te bestudeeren. Men zag het aan die gansch eerbiedwaardige mannen aan, dat ze deze studie niet voor spel deden, maar dat een geheiligde belangstelling hen aandreef. En al kunnen wij, Europeanen en Christenen, ons haast niet voorstellen, hoe bezonnen mannen tijd en inspanning er voor over hebben, denkkracht op hoog

de

om

zich

peil hield,

aan de studie van zulke van

vondigheden te wijden, het

hen levensquaesties

zijn,

feit blijft

alle

gewicht ontbloote

spits-

dat zulke vraagstukken voor

en dat ze niet rusten eer ze heel hun geest

gevormd en vervormd hebben, om op

alle specieuze

bijzonderheden die

hiermee samenhangen, in te gaan. Dit nu bracht teweeg, dat onderhet

wijl

onderwijs

onder

de

Christenen nog op uiterst lagen trap

het onderwijs in het Grhetto gemeengoed voor de Joodsche

stond,

Hierdoor waren de Joden, toen de nieuwe

jeugd was. formeel

tijd

aanbrak,

boven ons uitgewassen, veel scherpzinniger ontwikkeld, en

op het scherp inleven in het kleine en schijnbaar nietige gespitst. Alleen maar, juist hierdoor bleef hun ontwikkeling een hoogst eenzijdige,

en

hieruit

te

hun sterk percentage onder de krankzinnigen verklaren.

nomen krankzinnigen

In

Duitschland waren 3.42

Joden,

d.

i.

^

van

vooral

alle

opge-

meer dan hun percentage in ^ van de gestichtsbevolking, De rabbinistische teksten waren

di'iemaal

de bevolking; in Oostenrijk was het 7

tegenover 4.68

^

is

in het bevolkingscijfer.

de wereld hunner wetenschap, en het op die teksten geoefende intellectueele talent vond geen ander practisch gebniik, dan in het zich richten

op

fijn,

Ook

slim en ver doorgedachte handels- en vooral geldhandelsquaesties.

bij

dien handel vonden

ze,

bij

het

opkomen van

zijn

reusachtige

macht, de zenuw hunner kracht in het kleine en specieuze, dat door

anderen verwaarloosd werd.

De

Zoo bestaat tusschen beide samenhang.

rabbinisten hebben den geest eenzijdig gescherpt, en die eenzijdig

gescherpte geest heeft zich in breede vertakking op het leven gewor-

Van geslacht gesterkt. En zoo vindt

pen. Dit leidde tot een machtige concentratie van kracht.

op geslacht

is

deze eigenaardigheid atavistisch

men thans in den Jood niet meer het bezielende type van een Mozes of een Jesaja,

maar

verschijning,

slechts datgene

onder

wat

uit die oorspronkelijk zoo

hoogstaande

invloed van geheel andere omgeving, door druk

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen