Om de oude wereldzee - pagina 57

HET RAADSEL VAN DEN ISLAM.

43

gezag een andere en hoogere Islamitische eenheid in de plaats schoof.

Ook

de

opkomen, te

in

en Oelema's zagen met leede oogen een beweging den uitwendigen eeredienst ondergeschikt dreigde

Moefti's die

maken aan een dieper-religieuse gezindheid, die haar bron niet de Moskee, maar in het klooster zou vinden. Een gelijke

opositie

kwam

telkens

van

stand zijn

vrije

Khalifaat

hem

ten

De Sultan zag

slotte

in

om

schoot

hem dan

zijn zegen. Stellig onjuist heeft

is

waar

te

deze tegen-

de vrucht van

bleef,

moest

vallen.

Wat

de

den Sherif van Mekka tot paus van

uit te roepen, zou zijn gezag te

actie werkte eer voor

steld

den

viel

zeer juist in, dat, mits

onaangetast

slechts

reformatorische partij bedoelde,

den Islam

ook in de Christelijke kerken

mystieke gezelschappen. Maar toch

meer opgegeven.

geestelijk

deze actie

als

den kant der geordende kerkedienaars

nemen tegen al

van dien kant op,

na

zijn

gekomen, maar deze

tegen hem, en zoo gaf hij haar ten slotte

men

dit

Pan-Islamisme op één

lijn

ge-

met het Pan-Slavisme en Pan-Germanisme. Deze bewegingen toch heur kracht aan het rasbloed, en hangen saam met het

ontleenen

nationaliteits-probleem. In het Pan-Islamisme daarentegen, even als in

het Pan-Boeddhisme, werkt uitsluitend het religieus motief. Zoo dikwijls

onder den Islam rasverschil, begint

mee

naliteits-idée

te

b. v.

tusschen de Turken en Arabieren,

spreken, verliest de Islam terrein, en

heeft

het Pan-Islamisme niets gemeen.

met de

natio-

Buiten Perzië

en Egypte kent de Islam geen nationale strevingen, en zelfs in de actie, die gedurig weer uit Arabië opkomt, staat de aanspraak op het geestelijk primaat op den voorgrond. De Islam uit Arabië herkomstig, spreekt meer dan eenig ander volk de Arabieren als hun eigen toe, zij vooral wenschen den Islam in zijn oorspronkelijke zuiverheid terug, en hen vooral hindert het, dat een Mongoolsche stam zich van het Khalifaat heeft meester gemaakt. Doch al speelt hier eigen volksbesef in mee, toch blijft de geestelijke factor ook hier hoofdmotief. Het gaat in Arabië om de Halve Maan eerst, en daarna pas om de Arabische volksbanier. Het Pan-Islamisme is een geloofsreveil, dat zijn oorsprong vond in de gevoelige wijze, waarop het Christelijk Europa, door het optreden der Groote Mogendheden, zijn overmacht aan de Islamitische staten en stammen gevoelen deed. Het besef drong door, dat geheel de Islam in gevaar geraakte, dat zijn

verdeeldheid, zijn geloofs verkoeling

en

zijn

geloofsversteening.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen