Encyclipaedie der Heilige Godgeleerdheid - pagina 110

Afd.

102

PETRUS LOMBARDUS.

Hfst. III. § 53.

2.

non ad intelligentiam

lieden zijn: „quos iniqua voluntas

ad defensionem placentium

sed

aldus voort:

hij

En dan

sed ab ea ad fabulas convertentes auditum".

veritatem,

gaat

veritatis.

non desiderantes doceri

incitat,

mendax, ut

„Quia

fidei

in verbis pietas,

sit

defectionem sequitur hypocrisis

quam

amiserit conscientia; ....

falsae doctrinae institutis fidei sanctitatem

auriumque pruriginem sub novello

corrumpere molientes;

dogmate

sui desiderii

aliis in-

gerentes; qui contentioni studentes contra veritatem sine foedere bellant" (p. gericht.

Om

en hun den veritatis

in

Tegen deze vrijgeesten is dan ook zijn dogmatiek hun Godgevloekte bent (Deo odibilem) uiteen te slaan

\b).

mond

te

stoppen (ora oppilare) en tevens „lucernam

candelabro

exaltare volens", heeft

ac sudore" dit boekdeel vervaardigd

De heeft

(p.

hij

„labore multo

ib).

waarmee Anselmus dit pad opliep, Lombardus dus reeds plaats gemaakt voor den ernst

jeugdige geestdrift, bij

van den geharnasten

daarom

strijder,

die

zijn

niet spelenderwijs door

vijand niet licht

een proef van

telt,

en

dien

hij

nuft,

maar door het optrekken van een bolwerk, om heel de veste

zijn ver-

der waarheid, poogt af te weren. Encyclopaedisch lag hierin de

kiem voor het opkomen der eigenlijk gezegde Dogmatiek; die ook wel reeds in de libri Sententiarum van Hugo St. Victor en Robbert Pulleyn lag, maar eerst door Lombardus' Scntentiae gedijde.

Het denkbeeld,

dogmata organisch samenhingen en eigenlijk slechts één dogma vormden, dat in zijn samenhang diende toegelicht te worden, kwam eerst door zijn arbeid tot heerschappij. Toch gelukte het Lombardus nog in het minst niet, om dit besef van het organisch bestand der Dogmatiek ook in de wijze van behandat de

deling te doen uitkomen. Alleen de volgorde, waarin

scheidene quaestiën te berde brengt, toont, dat

maar overigens staat dit organisch dogma. juridisch.

hijzelf als

scholasticus

Zijn trant is

De waarheid wordt op

hij dit

denking gebracht en belasterd, en nu

is

de onder-

besef bezat

nog geheel buiten

mechanisch

allerlei wijs

hij

dialectisch, bijna

aangeklaagd,

hij

in ver-

de advocaat, die

con amore de waarheid tegen deze aanvallen verdedigt. Dit brengt

dus vanzelf mee, dat ter

hij

naar de

sprake brengt; veel liggen

rij

laat,

af de punten van aanklacht

wat anders toelichting zou

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen