Encyclipaedie der Heilige Godgeleerdheid - pagina 307

Afd.

HERDER EN

LESSING.

299

Herder en Lcssimr.

94-

9

Hfst. III. § 94.

2.

Zag Kant

in

de religie weinig meer dan een postulaat van de

„praktische Vernunft", en in de Christelijke religie niet veel anders

dan de „statutarische" vorm, waarin de „natürliche Religion" feiteoptrad, geheel anders vindt ge beide problemen bij Herder

lijk

Herder gaat

opgelost. Bij

en

niet

de moraal, maar de religie voorop,

de Christelijke religie niet de statutarische bolster, waarin

is

de echte religie toe de religie

schuilt,

maar de hoogste openbaringsvorm, waar-

kan opklimmen. Terugschrikkend voor de

ijzige kil-

waarmede hij op het eind zijns levens te Jena nog in zoo tragisch conflict kwam, leefde Herder uit de diepten van het menschelijk gemoed, was de poëtische zijde van

heid der critische philosophie,

leven

het menschelijk religie in

wordt drift.

zijn

element, en zocht

hij

het wezen der

de aandoening, die door het Oneindige teweeggebracht ons menschelijk besef. In Herder ruischt heilige geest-

in

Hij

is

een dweepende natuur.

Soms

zelfs

nadert

hij,

onder

den invloed van Spinoza, de grens van het mystiek Pantheïsme.

Vandaar dat

opvatting van het Christendom tegelijk poëtisch,

zijn

humanistisch en historisch zijne

„Die ErzieJiung

historische opvatting

Lessing verstond

is.

Reeds LESSING had

van de Christelijke

dit zoo,

dende bedoeling had.

in

1780 door

Mcnschengcschlcchts" deze aesthetisch-

des

zwang

religie in

gebracht.

dat alle Openbaring slechts een opvoe-

„Also

gibt

auch die Offenbarung dem

Menschengeschlechte Nichts, worauf die menschlichc

Vernunft,

selbst überlassen, kommen würde; sondern sie gab und gibt ihm die wichtigsten dieser Dinge nnr frit her"

nicht auch

sich

(Lessings Werke, ed. Leipz. Reclam.

openbaring proces

niet

is

de

dus slechts

leiden

haben

und

Offenbarung (p.

182).

een versneld proces: en daar

is,

bij

dit

draagt deze openbaring een historisch

Hierdoor nu wil Lessing de Theologie

„In

:

Gods opvoedende

opvoeding van den enkelen mensch, maar van

ons geslacht bedoeld karakter.

III. p. 1S2).

in beter

spoor

der Theologie kann es gewiss sehr grossen Nutzen viele

Schwierigkeiten

als eine

heben,

wenn mann

Erziehung des Menschengeschlechts

sich

die

vorstellt"

Deze algemeene opvoedende openbaring wordt echter

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen