Encyclipaedie der Heilige Godgeleerdheid - pagina 326

Afd.

3 18

het „Gebende" te putten, maakt historie. Deze historie dwingt

uit

ons na

denken over de beste wijze van putten. En zoo

te

Methodologie

staat de

(I.

p. 3).

komt van haar

inzicht

nog

Tnhaltes p.

6).

object

aggregaat

het

slechts

Zoo

er dus

is

(I.

5).Immers

p.

van

ont-

ook een Encyclopaedie

zonder dat Bertholdt nog

of Wissenschaftskunde,

(I.

BERTHOLDT.

Hfst. III. § 98.

2.

hij

een

tot

juist

geeft als zoodanig

„Erforschung ihres Begriffes,

und Geistes, ihres Umfanges und ihrer Granzen u. s. w." Deze encyclopaedie kan nu óf alle wetenschappen omvatten,

óf zich tot ééne enkele bepalen

Encyclopaedie

(I.

en dit laatste doet de theologische

;

deze speciale Encyclopaedie

Bij

p. 14).

is z.

i.

de

Methodologie van zelve ingesloten, en wordt het alzoo een pleo-

nasme om van „Encyklopadie und Methodologie" te spreken, „weil sich die methodologische Anweisung nicht von dem encyklopadischen Umriss trennen lasst"

p. 20);

eene uitspraak, waarin

ongereede bepaling van het begrip Encyclopaedie wreekt.

zich zijn

Slechts

(I.

opgemerkt, dat Bertholdt terecht de Encyclopaedie

zij

wetenschap

als

formeel opvat, en er de „scientia circulatoria" gelijk

Gesner het noemde,

verwijdert

uit

(I.

p.

21).

Doch hiermee

is

Bertholdt's denkkracht ten deze dan ook uitgeput, en de vraag,

hoeverre de Theologie een wetenschap

in

definitie

Op eenmaal

springt

nu

hij

uit

blijft

zij,

van het begrip Theologie eenvoudig

deze algemeene inleiding op

de propaedeutica over. Hij deelt namelijk heel deelen

in,

evenals elke

uit.

zijn

arbeid in vier

van de Propaedeutica, de Boethetica

die handelen

(hulp-

wetenschappen), de Paedeutica en de Pragmatica. Bij de propaedeutica

bespreekt

hij

dan achtereenvolgens breed en volledig

geheel de oude en moderne philologie, de historie (met inbegrip

van

die

van

en

Israël

de

Religionsgeschichte),

en

de

philo-

279 over de verhouding tusschen de philosophie en de Theologie zegt, boezemt in dit deel belang

sophie.

in.

Ten

Alleen wat

hij

op

allen tijde, zegt

sophie verwierpen

om

blz.

hij,

zijn

er lieden geweest, die de philo-

de Theologie, en evenzoo anderen, die de

Theologie „kein bcsseres Fundament geben zu können glaubten, als die aus der

deze

beide

Vernunft erkannte Religionslehre". Doch tusschen

uitersten

ook Bertholdt

liep

zich beweegt.

ook

Van

altoos

een middenweg, waarop

deze zienswijze nu zegt

hij:

„Sic

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen