Encyclipaedie der Heilige Godgeleerdheid - pagina 264

Afd.

256

tegen

niet

individualisme,

het

heilige

Zijn

gericht.

Hfst. III. § 85.

2.

SPENER.

maar tegen het

intellectualisme

keerde zich tegen de ongeestelijke

toorn

met koude afge-

pretentie der dorre scholastieke geleerdheid, die

uit

God

gewelde kennisse Gods in de plaats stelde. „Quid vero aliud

est,"

den schematismus der Theologie voor de

trokkenheid

Spener

riep

„quid aliud est Theologia Scholastica,

uit,

quam mon-

strum ex nefaria commixtione Arestotelicae Philosophiae

et Chris-

tianae doctrinae, argutarum et otiosarum quaestionum tricarumve

atque sententiarum ex Sacris

tarum

magna ex

et

literis

parte detortarum

?

Lutherum damno, quod ex

nostrum

coelesti doctrinae

datum

hominum depromUnde nemo miretur Heroa

pro arbitrio

conspecto

fuerat,

commixtione impura

illa

indignatum

ita

esse, ut

durioribus

aliquando in Aristotelem uteretur verbis, non quidem

quam

cum

ille

delicatiores

amasiis

suis

merebatur,

quam nunc forte J. Spener

sed

aures sine nausea sufferre possunt" (Ph.

Tabulae Hodosophicae Dannhazveri, Francf. 1690, Praefatio, pag. d Gelijk

reeds

echter

uit

3).

zou deze oppositie op

citaat blijkt,

dit

nog niet in conflict met de Luthersche dogmatiek hebben gebracht. Immers Gerhard, wiens autoriteit nog hoog stond, had in even stelligen zin geschreven: „Gravi ac salutari zichzelf .Spener

consilio

B. Lutherus Scholasticam Theologiam ex scholis nostris

eliminavit

ad

et

limpidissimos

revocavit. Absit igitur a nobis

Scripturarum

quam

fontes

eam

longissime, ut

nos

unice

in cathedras

nostras postliminio reducere, et in inventis frugibus glandibus iterum vesci velimus" (Meth. Stud.

Theol. sect. V.

c.

Maar een geheel ander karakter nam deze Scholastiek lijke

bij

Spener daardoor aan, dat

hij

4

;

ed. 1679. p. 281).

oppositie tegen de

terecht alle deugde-

theologische kennis aan de wedergeboorte bond, slechts hierbij

wedergeboorte met klaarblijkelijke bekeering verwarrend. Dit laatste toch moest, gelijk dan ook in zijne Collegia pietatis geschied

is,

tot

eene splitsing in den boezem der Kerken tusschen bekeerden

en

onbekeerden leiden

binnensluipen

;

;

daardoor het sectarische beginsel doen

en alzoo, op theologisch gebied overgebracht, de

Theologie buiten den kring der wetenschappen sluiten en soort geheimleer

dweepziek

maken. Al was Spener dan ook

mysticus,

toch

volgde

uit zijn

tot

principieel

een

geen

standpunt, dat onder

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen