Encyclipaedie der Heilige Godgeleerdheid - pagina 263

Afd.

Hfst. III.

2.

85.

§

SPENER.

dat de private Godsvrucht zich tevredenstelt

met het

individueele,

de Schola niet den enkelen geloovige, maar de Kerk

terwijl

zoodanig

modo

255

in het

singuli,

oog

vat.

quantum

„Sciendum

se

attinet,

igitur est

ad fidem

verum etiam quomodo Ecclesiam

possint;

oporteat, ut per

verbum

praedicatum

in ea

als

non tantum, quo-

et

vitam pervenire

constitui et conservari fides, et

per fidem vita

quam maxime fieri potest, pluribus mortalibus obtingat. Ouomodo autem Ecclesia constituatur et conservetur, non opus

aeterna,

est,

ut

singuli sciant,

.

.

.

sed

necesse habent, ne ignorent, qui

ii

Ecclesiae praesunt, aut ministerium in ea obeunt" {Epitome p. Iets,

wat

hij

zoover

drijft,

dat

hij

de eigenlijke Theologie,

6).

in tegen-

met de gewone Godskennisse, wel Theologia Ecclesiastica zou willen noemen {Apparatus p. 174). Dit op den voorgrond plaatsen van de Kerk nu had vanzelf tengevolge, dat hij hooger

stelling

waarde dan hij,

zijn

tijdgenooten aan de historie toekende en tevens dat

op Keckermann's voetspoor, de Theologie louter soteriologisch

opvatte, en alle overige Godskennisse onder de philosophie rangschikte. Dit standpunt

nu bracht hem

in strijd

met de Luthersche

Theologie, die krachtens haar gronddenkbeeld van „de rechtvaar-

diging

door het geloof," het individualistisch stempel droeg, en

moest wel

aanleiding

geven,

verdenken,

omdat

Rome

juist

individueele geloofsleven in de Calixtus, juist

blijkens

zijn

hem van

krypto-Catholicisme te

steeds ter wille van de

schaduw had

Disputatie

gesteld.

de principio Theologico,

aanviel op het punt, dat het de autoriteit der

die der

H.

Schrift plaatste,

is

Kerk

het

Daar echter

Rome

Kerk boven

het onbetwistbaar, dat dit vermoeden

ongegrond was; en moet veeleer

dit

op den voorgrond plaatsen

van het organisch en historisch leven der Kerk aangemerkt

als

een correctief, dat door Calixtus geleverd werd op den eenzijdigen trek van de Luthersche orthodoxie, in haar toenmalige phase. §

85.

Philipp Jacob Spener.

Van geheel andere natuur was de critiek, die de school van Spener op de destijds geldende orthodoxie en daarmee ook op de encyclopaedische opvatting der Theologie uitoefende. Spener was het tegendeel van historisch; eer aprioristisch. Zijn oppositie

was

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen