Encyclipaedie der Heilige Godgeleerdheid - pagina 140

Afd.

132

DE REFORMATIE.

Hfst. III. § 62.

2.

door het religieus en ethisch ideaal, dat

Kerk had geblonken. besneden

kop,

Erasmus school de kracht

Bij

Luther

bij

de eerste Christelijke

in

in zijn fijn-

teedere conscientie en in zijn

in zijn

door den Heiligen Geest wedergeboren hart. Vandaar dat Erasmus der

de ijdelheid

geletterden,

van het vrome volk

op

zijn

juiching van het Christenvolk,

maar Luther de dankbare trouw zijde kreeg, en, dank zij die toeovenvon. Toch zou Luther's triomf

nog schooner zijn geweest, indien hij van meet af de voetangels en klemmen had ontdekt, die onder het Humanistisch bloembed verscholen lagen. Doch daarvoor ging zijn oog slechts even open ;

en

toen

mystieke dweepzucht van

de

gevaar deed

evenwicht

het

inzien,

hem

Schwenkfeld verliezen,

te

sloot

hij

het in

Melanchthon met het Humanisme een altoos bedenkelijken bond.

De nood

der tijden, waarin

hij leefde,

en de gedeeltelijke antithese

van de Humanisten tegen de Roomsche Kerk

Met

verklaart

hen was Luther aanvankelijk tegen Aristoteles gekant.

hen zag ook

Luther

de

noodzakelijkheid

in,

de

studie

dit.

Met der

met hen greep Luther naar talen in eere te herstellen. En de H. Schrift in haar oorspronkelijken vorm. Voegt men hier ook,

nu lijk

bij,

den

genoeg

dat Luther, steun

om

het lot van

Huss

te ontgaan,

aanvanke-

der Humanisten niet missen kon, en zich sterk

gevoelde,

hen

te gebruiken,

zonder van

geestelijk

zijn

worden afgetrokken, zoo zou het eer onverklaarbaar indien Reformatie en Humanisme niet hand aan hand waren gegaan. Tot op zekere hoogte is Luther's toeleg dan ook gelukt. Het Humanisme heeft aan de Reformatie den uitstekendoel

te

geweest

den

zijn,

dienst

bewezen,

kuischter levensvorm

metterdaad

haar te

beter

tot

brengen

Schriftverstand

en het

;

een oogenblik gelukt,

is

en

ge-

aan de Reformatie

den zedelijk zwakken toon

van het Humanisme door haar hoogen Christelijken ernst ook aan de universiteiten te overstemmen. Een tijdlang mocht de nieuw opgekomen Theologie der Reformatie zich zelfs de illusie gunnen, dat ze

er,

als regina, in

geslaagd was, de humanistische

studie als haar ancilla in dienst te

nemen. Toch bleek

dit slechts

Dank zij het gemis aan philosophisch karakter, kon het toenmalig Humanisme de Theologie der Reformatie ongemoeid schijn.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen