Encyclipaedie der Heilige Godgeleerdheid - pagina 136

Afd.

128

Hfst

2.

III.

§ 6l.

HET HUMANISME.

een wondere wereld vol geheimenissen ontsloten verwachting,

profetische

dat,

;

hij

leeft in

deze soort studie een heerlijke toekomst te gemoet gaat. is

nog

hij

de

zoo de Paus ze maar aanmoedigt, Zelfs

wars van zekere geheimleer over de natuur, en

niet

waarschuwt, dat men toch haar

vondsten niet ter kennisse

rijke

van het groote publiek brenge. „Omnes sapientes contempserunt vias

nee communicaverunt

vulgi,

vulgo arcana sapientiae, quia

vulgus haec capere non potest, sed deridet,

et abuteretur in sui et

sapientium dispendium et gravamen. Quia non sunt margaritae sapientiae spargendae inter porcos

vulgat mystica

;

.

nam non manent

(Comp. Stud. phil.

p. 416).

Zoo was

.

.

Rerum maiestatem

minuit qui

quorum turba fit conscia" Bacon een eerste verlangen,

secreta,

er bij

den invloed der Kerk te vervangen door een hoogeren invloed, dien de geleerden vanzelf zullen uitoefenen, zoo ze slechts in de

geheimenissen der natuur indringen. In

hem werpt de opkomende

„Clerus de Schola" zich als mededinger tegenover den „Clerus de Ecclesia" op.

buiten

Daarom

alle

Bacon, wat

de Middeneeuwen, en was

voorlooper van

in

staat

die

hij

zijn geestesrichting betreft,

reeds in de i3 de

eeuw een

empirisch-rationalistische richting, die straks

Theologie zou pogen

te vernietigen,

door ze te versmelten

de philosophie. § 61.

Het Humanisme. de

eeuw wordt het streven der nieuwe periode meer algemeen. Tot op Erasmus en Luther had, zóó voor als Eerst met de

1

na Karel den Groote, steeds eenzelfde streven de ontwikkeling der geesten

geleid.

De Kerk had

historisch verschijnsel gezien,

waarop ze

door

kerstening

met welks

in het

waardoor ze van

paganisme slechts een eerst

Constantijn

wierd vervolgd; de

overwinning

maar van het bestaan van het paganisme als het noodwendig en telkens weer opdoemend postulaat van de onwedergeboren menschelijke natuur, maakte ze zich dusver geen' denkbeeld. Ze zag daarom zonder hartzeer de oude classieke vorming ondergaan

behaalde

;

en

buit ze

zich sinds verrijkt

had

;

rekende oorspronkelijk alleen met haar eigen practische behoefte aan apologetische en paedagogische vaardigheid; drong daarna

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen