Encyclipaedie der Heilige Godgeleerdheid - pagina 39

Afd.

in

Hfst. III. §

I

BEPERKING VAN HET BEGRIP.

17.

31

den organischen samenhang van deze wereld der medicijnen

indringen,

den regel ontleenen, die hem bij zijn Brengen we dit nu op den schat van voor-

daaraan

en

ordenen leiden

zal.

handen kennis over, dan sorteerden de Grieken oorspronkelijk naar de behoefte der patiënten, d. w. z. van hen, die door de ttuiöucc moesten geholpen worden; sorteerden de vullers van de compendia naar de potjes en fleschjes, en letten slechts op de eischen der verpakking; sorteerden Alsted en de zijnen evenals de apotheker naar de logische rangschikking in verband groote

met het gebruik schappelijke

in

en

de scholen;

encyclopaedisten,

organisme der wetenschap

het alleen de weten-

zijn

rekening

die

hielden

Er was ook

zelve.

met

het

in die drie eerste

sorteeringen wel een leidende gedachte, maar die leidende gedachte

was

inhaerent aan

niet

den schat van kennis

zelf.

Ze kon nu

dan zus genomen worden, en miste het merk van noodzakelijkheid, of liever nog, ze rekende niet genoeg met het feit,

zóó

onze

dat

Men

kennis

in

zelve

zich

een

inwonende ordening bezit. maar men zag in

zag, evenals de negerarts, vleesch en been,

dat vleesch

en

been nog het lichaam

van het

geen rekenschap geven spier-

niet,

skelet,

en kon zich daarom

het aderenweefsel, het

en zenuwstelsel, waardoor het geheel samenhing.

Zoodra

echter wierd ingezien, dat wij in onze kennis geen orde hebben

dragen, maar slechts de orde, die er in schuilt, hebben op sporen, werd de Encyclopaedie wetenschappelijk. Nu toch

in te te

werd ze een onderzoek, niet naar een mechanische rangschikking, maar naar een organisch levensverband. Men kreeg te doen met een heerschend beginsel, dat naar vaste wet, met noodzakelijkheid, den organischen stond het streven,

samenhang teweegbracht, en eerst alzoo ontom dezen samenhang niet slechts aan te wijzen.

maar ook dat beginsel en §

17.

die

werking na

te speuren.

Beperking van het begrip.

Hieruit volgt derhalve, dat het saamvatten van den schat onzer

kennis

in

een

alphabetisch

alphabetisch toegaat,

niets

en zoo het systematisch

al

of systematisch handboek, zoo het

met de Encyclopaedie gemeen

heeft,

kon geschieden, wel de toepassing der

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen