Encyclipaedie der Heilige Godgeleerdheid - pagina 141

Afd.

DE REFORMATIE.

Hfst. III. § 02.

2.

133

maar ze deed dit zonder het doel, dat het zelf najoeg, uit het oog te verliezen. Feitelijk bleven in de Facnltas Theologiae en de Facnltas artium dan ook de Christelijke en paganistische wereldbeschouwing onverzoend naast elkander staan; en kon reeds in Luther's dagen de ure geprofeteerd, waarop deze Facultas laten,

artium haar systema tegen dat der Christelijke religie in pantheïs-

vorm zou

tischen

Dit wachtte slechts op het oogen-

overstellen.

de geest ook

blik, dat

in

deze faculteit zich van den vorm weer

om

naar het wese?i der dingen zou keeren,

voort te spinnen aan

den draad, die eens aan Aristoteles' vingeren ontglipt was.

Voorshands echter trad het

licht.

De

dit

dualisme nog ternauwernood aan

der Reformatie sloegen zoo machtig over

golven

Humanisme spoedig

het noorden en westen van Europa, dat het

overwonnen standpunt scheen.

een

Niet

de quaestie van den

schoonen vorm, maar de zake der Religie nam hart en hoofden in,

en de breede schare der in hun rust gestoorde Humanisten gelukkig,

achtte zich

tantsche universiteiten een voet.

Reeds dat en

gezocht

aan de

dat ze

ze, instee

plaats

nieuw opgerichte Protes-

vond voor het hol van haar

van miskend en uitgeworpen

geëerd werd, scheen

haar

rijke

te zijn,

en

winste;

toen

Melanchthon, die de geestelijke vader dezer nieuwe universiteiten werd, de nieuwe Theologie

zelve

philologisch

kleurde

en aan

dege philologische propaedeuse bond, begreep het Humanisme niet ten onrechte, dat het, niet

ook onder dezen nederiger vorm, van

geringen invloed verzekerd

drukte alzoo het hierin

voor

Humanisme

bleef.

Immers ook op de Theologie

het wetenschappelijk stempel, en juist

school voor de Theologie een bedenkelijke zwakheid, en

Humanisme een

het

wissel

op

de

toekomst,

die

goud

waard was. In den

aanvang echter ging de Theologie met koninklijke eere

voorop. Door een eigen kerkelijk leven gesteund, door het Staats-

gezag

in

bestond

baan

in

eere gehouden,

de Theologie te

treden.

der

en

door het

Reformatie

Ze doorbrak

de

Humanisme het,

bewierookt,

een geheel nieuwe

banden, waarin de latere

ontwikkeling der Roomsche kerk haar gebonden had; ze wierp

de Sentcntiac der Middeneeuwsche Doctores op

zij

;

ze ging van

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen