Parlementaire redevoeringen - pagina 23

HET RECHT VAN EEN COALITIE-KABINET.

21

oorspronkelijk, met name in Engeland, is opgevat, rust op het stelsel van slechts twee staatkundige partijen, en laat deswege stricto sensu geen coalitie-Kabinet toe. Ware dan ook de mogelijkheid gebleken, om een homogeen Kabinet in den ouden, beproefden en normalen zin te hij

zoo zou de opdracht tot Kabinetsformatie door den van Binnenlandsche Zaken stellig niet aanvaard zijn, en zelfs mag aangenomen, dat hem de opdracht daartoe niet door de Kroon zou Nu echter de uitkomst der stembus uitwees, dat niet verleend zijn.

doen

optreden,

Minister

enkele

ééne

over ten minste 51 stemmen

partij

in

de Tweede

beschikte, en er toch een Kabinet, hoe dan ook, moest

Kamer

gevormd worden,

was afwijking van den zuiveren vorm door de noodwendigheid geboden. De splijtzwam is hier de schuldige, en welk ander Kabinet ook ware opgetreden,

formateur zou altoos

zijn

tot

hetzelfde expediënt van coalitie

de toevlucht hebben moeten nemen. Dat dit te betreuren is, wordt niet betwist, maar wie zelf geen anderen uitweg weet aan te wijzen, zal in de heterogene samenstelling ook van het tegenwoordige Kabinet hebben te berusten, gelijk

deze „meerdere leden" dan ook goedschiks doen.

Ons

constitutioneele staatsieven schijnt bezig te zijn, door evolutie in een anderen

bestaansvorm over

gaan, en eerst de uitkomst zal kunnen leeren, of

te

nieuwen bestaansvorm de zenuw zijner constitutioneele kracht, ter waarborging van onze volksrechten en volksvrijheden, ongeschonden zal kunnen bewaren. Dat het denkbeeld van coalitie op zich zelf meer dan ééne combinatie mogelijk stelt, ligt in den aard der zaak maar hoe men de cijfers, waarvoor de stembus ten slotte plaatste, het

in

dezen

;

ook te

in verband met de stembus-actie valt niet wel in welke andere combinatie zou gepast hebben op den actueelen

groepeere,

zien,

toestand.

Vraagt men, of deswege alle homogeen karakter aan het nu opgetreden Kabinet moet ontzegd worden, dan zij opgemerkt, dat er homogeniteit

van in

kan

drieërlei graad

de vrucht, of slechts

het huidig Kabinet

is

en wel èn in den wortel, èn in de stengels, èn een of twee dier drie organische leden. Met

zijn,

in

het zoo gesteld, dat zijn samenstellende leden zich

den wortel niet gescheiden gevoelen, wel gescheiden in de stengels, maar dat zij in een reeks van practische vragen door onderlinge afspraak in

tot is

eenheid voor de

door hen

in

een

te

ondernemen taak gekomen

uitgewerkt program vastgelegd,

zijn.

Dit

compromis

en de groepen der

Kamer, bij welke de Kabinetsformateur achtte meer bijzonderlijk steun te moeten zoeken, zijn vooraf in dit compromis gekend. Ik wil slechts één ook in het Voorloopig Verslag besproken voorbeeld te berde brengen. De denkbeelden van den tegenwoordigen Minister van Oorlog in zake

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen