Encyclipaedie der Heilige Godgeleerdheid - pagina 137

Afd.

denkend

HET HUMANISME.

Hfst. III. § 6l.

2.

om

haar eigen levensschat,

in

beschouwing

haar eigen wortel

uit

te

[20.

een levens- en wereld-

doen opgroeien;

en

zag

zich door de Renaissance wel een oogenblik in verlegenheid ge-

maar eindigde toch, met na eenig aarzelen ook Aristoteles, waande, met de koorden der Scholastiek, voor de zegekar

bracht,

zoo ze

van den Christus Ze

staan.

te

spannen. Juist

te

had haar ouden vijand

kwam

echter

dit

niet

haar duur

herkend; het gevaar,

dat dreigde, te licht geacht; en, zonder te weten, wat ze

deed,

het paard van Troje binnengehaald.

Metterdaad was op het eind der

dan ook onhoudbaar geworden. en toen had

te kort geschoten,

blijven,

i5 de

eeuw de

Kerk Haar assimilatievermogen was

om

ze,

zich ten deele zelve naar het

postie der

meester van het terrein

te

onwedergeboren leven gecon-

formeerd. Hierdoor boette ze haar religieuze veerkracht en geeste-

en moest vergoeding voor

lijke frischheid in,

zoeken

uitwendige

in

instituten,

voor wie die instituten niet

en

dit zedelijk

bankroet

in schuldige toegeeflijkheid,

mee schragen wilde

of aanviel. Achter

het bolwerk dier instituten zich veilig wanende, zag ze het schier

lijdelijk

paganiseerde

;

geestelijken

vroomheid zich i6 de

der

dat

schromelijk

moest tot een

daarom

de

Renaissance haar hoogste kringen dat de standaard van het zedelijk leven onder haar aan,

in

daalde;

en

dat het echte leven der mystieke kringen terugtrok. Dit ziekteproces

crisis leiden

;

en deze

eeuw van twee kanten

crisis

kwam

tegelijk,

in

den aanvang

door het Humanisme,

dat in Erasmus, en door de Reformatie, die in Luther belichaamd

werd.

Het Humanisme schijnsel zelve.

vaniseerd,

is

de dochter der Renaissance,

De Renaissance had het oude

maar

eerst in het

Humanisme

niet dit ver-

classieke leven gegal-

herleefde het oude paga-

Het spel in de i4 de eeuw, vooral in Italië, met van oud-Rome en Griekenland gedreven, maakte

nistische beginsel.

de

reliquiën

den indruk van een schitterende maskerade in antiek costuum, maar droeg niet het karakter van een strijdvaardig leger, dat tegen

de

Kerk onder een eigen vaandel optrekt. Veeleer was Kerk zelve gehouden, waarbij de Kerk

het een maskerade in de

op haar beurt

uit

den buit der Renaissance zich den philosophen9

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen