Encyclipaedie der Heilige Godgeleerdheid - pagina 226

2l8

Afd.

OVERGANG.

Hfst. III. § 78.

2.

geschiedkundig gebied plaats greep.

Gelijk daar de vrede van Munster of Westfalen (1648) de ontzettende gisting, die uit de Reformatie was voortgekomen, afsloot, niet omdat de gestelde problemen tot volledige oplossing waren gebracht, maar omdat de

volkeren den

strijd

moede waren, en

neemt men omstreeks denzelfden

tijd

niet

meer konden,

— zoo ook

eene uitputting op theologisch

gebied waar, die niet anders dan op een volslagen nederlaag der orthodoxie kon uitloopen.

Theologie

is

van 1650

tot

Van

een eigenlijke ontwikkeling der

op Schleiermacher dan ook nauwlijks

sprake,

en althans de Encyclopaedie

gepaste

rangschikking en vollediger opgave der

is,

nu afgezien van meer

minnaars van een inniger gemoedsleven hun denk-

beelden in een eigenaardig theologisch kleed geestesrichting,

uit,

die

hen

loopt,

drijft,

op vernietiging van

zakelijk

alle

en vereenzelvigt zich ten leste

met het Methodisme; slechts

in

Want wel pogen

geheel deze periode geen stap verder gekomen.

de vrome

literatuur,

tijdelijk

te hullen,

Theologie, dien uit practische

terwijl het Rationalisme,

wapentuig

het theologisch

om de

onmisbaar instrument,

maar de

tegen hun bedoelen, nood-

Theologie

in

naam waard,

noodzakelijkheid

op

zijn beurt, zich

laat welgevallen, als

haar beginsel en wezen

Eerst toen de ontzettende gebeurtenissen van het laatst

te treffen.

der achttiende en het begin der vorige eeuw het nationale leven weer tot

in

fundamenten beroerd hadden, ontwaakte

zijn

scher

en

geest,

die weer, als in

tegelijk,

heel

en

onze

menschelijke

persoonlijkheid

er een fris-

aangrijpende

de dagen der Reformatie, hart en hoofd met even krachtige bezieling, naar den levenden

Christus uitdreef

;

en zoo eerst

is

toen een herleving der Theologie

mogelijk geworden. Deze stilstand in de algemeene, en met in

name

de encyclopaedische, ontwikkeling der Theologie ontslaat ons

uiteraard van de taak,

om

en versteening opleverde,

Wel mag van

een

hetgeen deze periode der versmelting in alle

ernstige

en

biographie niet geheel gezwegen,

ziekbed

is

bijzonderheden na

langdurige

maar

te

krankheid

niet elk detail

voor den biograaf van belang.

Het

zij

speuren. in

uw

van het

ons daarom

geoorloofd èn van Gereformeerde, èn van Luthersche zijde slechts

op de hoofdrepresentanten

te

wijzen

van de gestalten, die de

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen