Encyclipaedie der Heilige Godgeleerdheid - pagina 17

Afd.

de

i.

Hfst.

vier

I.

§ 4.

GEBRUIK IN HET TIJDPERK DER REFORMATIE.

Praecopiita philosophica

leer der beginselen;

hoedanigheden en

3.

;

2.

w.

9

de Archelogia of de de Hexilogia of de leer van de intellectueele t.

1.

:

de Technologia of de leer van de wetenschappen;

de Didactica of de leer van de methode. Dit zijn de prole-

4.

gomena, en nu komen op de deeld

twaalf in aantal,

t.

af de wetenschappen zelve, inge-

rij

De

en poëtische.

in theoretische, practische

theoretische zijn

w. de Metaphysica, de Pncumatica, de Physica,

de Arithmetica, de Geometria, de Cosmographia, de Uranoscopia, de Geographia, de Optica, de Musica en de Architectonica. De practische wetenschappen zijn deze vijf: de Ethica, de Occonomica

(de leer van het huisgezin), de Politica, de Scholastica (de leer van

het onderwijs) en de Historica.

En

eindelijk de disciplinae poeticae,

of de Kunsten, zijn zeven in aantal: Rhethorica,

3.

4.

Uit deze schets

goed

zoo

als

Logica,

5.

Oratoria,

1.

6.

Lexica, Poëtica,

Toch

is dit

7.

ALnemonica,

dat Alsted onder den naam Encyclopaedie wetenschappen saamvatte, en er op bedacht

geen mengelmoes noch verward

hem

Grammatica,

blijkt,

alle

was, ze onderling in technisch verband te zetten.

geheel.

2.

Wat

hij biedt, is

maar een geordend

allegaartje,

systematiseeren van de onderscheidene disciplinae

is, om in korte resumtie inhoud van deze wetenschappen saam te voegen,

slechts bijzaak. Zijn eigenlijk doel

den geheelen

zóó zelfs, dat hij in de afdeeling Lexica achtereenvolgens u een Hebreeuwsch, een Grieksch en een Latijnsch woordenboek voorlegt;

onder de rubriek Historica een tamelijk uitgebreide algemeene

geschiedenis levert; en onder den enz. telkens een kort

Echter levert

stelt.

titel

van Mathematica, Musica

handboek voor deze wetenschappen hij

man van

als

te

boek

systematisch denken dien

saamgevatten inhoud

niet slechts in een volgorde, die goed geordend maar ook met een inleiding, die over de geaardheid van het vak en over zijn samenhang met andere vakken licht verspreidt. is,

Gaat

hij

lastica

b. v.

over,

van de Ethica dan wijst

Symbiotica vormen, uit

d.

i.

hij

tot

de Oecouomica, Politica en Scho-

er op,

hoe deze

laatste drie

saam de

de disciplinae der saamleving, en hoe ze

de beginselen der Ethica voortvloeien.

En

overmits

bij

de

uit-

gebreidheid van het boek zelfs zóó nog de indruk van den samen-

hang der onderscheidene deelen eenigszins

te loor ging,

deed

hij

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen