Encyclipaedie der Heilige Godgeleerdheid - pagina 24

Afd.

l6

Hfst. II. §

I.

EERSTE OPKOMEN DEZER IDEE.

naam

de

paedie uitsluitend

8.

bleef

voor die wetenschap, die de

wetenschap zelve tot voorwerp van onderzoek kiest.

Hoofdstuk

II.

DE IDEE VAN DE ENCYCLOPAEDIE. Eerste opkomen dezer idee.

§ 8.

Het geschiedkundig verloop van het denkbeeld is

onder die idee

valt,

droeg een anderen naam,

naam Encyclopaedie van geheel

of de idee der

een ander dan dat van den naam. Veel toch wat

Encyclopaedie

herhaaldelijk gebruikt

De

losliet.

omgekeerd de voor wat de idee er

terwijl is

idee van Encyclopaedie ligt in het denkbeeld,

samenhang tusschen de onderscheidene deelen der men-

dat er

schelijke kennis

en plichtmatig

samenhang

te

bestaat, in

is,

dat het voor onzen geest mogelijk

en

dezen samenhang

doen uitkomen.

dringen en dezen

in te

Als een groep van verschijnselen

mensch drang, niet enkel maar ook om, door de Optica, het afgeonderzoeken en wat de Optica voor het gezichts-

zich in een spiegel weerkaatst, voelt de

om

verschijnselen,

die

kaatste beeld te

;

beeld najaagt, bedoelt de Encyclopaedie voor de weerkaatsing van het bestaande in onze wetenschap. In den menschelijken geest ligt

de

majesteit, dat hij niet rusten kan, eer hij in zijn

tot

volkomen heerschappij

iets

in die

schepter

denkwereld zou

onttrok,

is

hem

denkwereld

gekomen. De gedachte, dat

is

zijn,

nog

er

dat zich aan de macht van zijn

ondragelijk.

Dit

dwingt hem,

alleen geheel

den horizon der verschijnselen met

ook dat veld

zelf

van kennis met

zijn

denken

te

zijn kennis,

niet

maar

doordringen.

Een

atomistische wetenschap beleedigt het eenheidsbesef van zijn eigen geest,

of ontneemt

Kosmos de

aan dien geest door pulveriseering van den

vastheid van tred

bij

zijn

gang.

En daarom

moet

samenhang ook tusschen de

deelen zijner kennis

kan

samenhang organisch doorzien

hij

niet aflaten, eer hij dien

omdat de wetenschap zóó

alleen,

hij

vermoeden, en heeft,

èn op de organische eenheid van

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen