Parlementaire redevoeringen - pagina 564

ZITTING 1903-1904.

562

En waar

alzoo

zelfstandige

alle

aan den geest wordt ontnomen,

actie

spreekt het vanzelf, dat het ecarteeren van God uit het Staatsrecht hier tot eene veel absoluter conclusie is gekomen. Dit standpunt is zelfs niet

voor verdere deductie vatbaar, maar leidt tot verwildering van den geest, gelijk die bij anarchisten en nihilisten voorkomt. Mijnheer de Voorzitter,

waar

25

mij

Alleen

sprekers

zijn

Het komt

nog.

dit

besluiten,

en bied aan de

Kamer

mijn

heb beziggehouden maar voorafgegaan, had ik eenigen tijd noodig.

dat ik haar zoo lang

aan,

verontschuldiging

ik ga

in

;

Kamer aan op het recht; maar wanneer men God uit het recht heeft voor het recht meer te vinden is. Men deze

hierin bestaat de moeilijkheid, dat,

geëcarteerd, er geen vastigheid heeft

voor

het,

in

begrepen,

heeft

alle critiek

ieder

weet

ik

Doch men

dan zou weet

gezocht,

het

recht.

het jus posiiivum, het geschreven dat

men

dat

zich,

er

kwam; want

er zoo niet

op de wetgeving uitgesloten

zijn

geweest.

En

toch

zeer wel een wettelijk voorschrift kan

Er moet dus eene hoogere autoriteit zijn dan het geschreven recht en het is nu maar de Op het standpunt van den Koran vraag, waar wij die vandaan halen.

zijn,

dat

hij

naar

zijn

innerlijk besef onrecht noemt. ;

en van de Israëlieten

is

er eene absolute openbaring van het recht, die niet

voor verdere ontwikkeling vatbaar is. Onder Christelijke leiding daarentegen moet gezocht naar een recht, dat geen absoluut vasten vorm Men heeft, maar kan wisselen naar tijd, plaats en omstandigheden. heeft bij een vroeger debat mij gevraagd, of ik meende, dat het recht immobiel was. Ik heb die vraag toen ontkennend beantwoord en herhaal

het

toegaat,

Maar vraagt men, hoe

nog eens. vanzelf of

door

's

die evolutie

m.enschen toedoen, dan kan

van het recht

men

tweeërlei

antwoord geven. Zegt men vanzelf, zooals de sociaal-democraten doen, dan is verdere redeneering onnoodig en doet men het best, de zaken

maar

te laten

loopen.

Dan komt

alles

vanzelf terecht.

Stelt

men

zich

op het standpunt van den heer Van der Vlugt, en meent men, dat menschelijk denken invloed heeft op de formatie en ontwikkeling van het recht, dan komt de vraag naar het criterium, naar, zooals de heer Nolens het in zijn schoone rede noemde, de wet van het recht. Waar wordt die wet van het recht gevonden? In het stoffelijke? Dan wordt men sociaal-democraat. In het geestelijke? Dan staat men tegen de sociaal-democraten over. Maar wanneer men eenmaal zegt: in het geestelijke, dan moet al verder gevraagd waar het criterium ligt. Zoekt daarentegen

men

het in abstracto, in het menschelijk denken,

dan

zijn

mr. Jhering,

Van der Vlugt, de mensch Troelstra en de mensch Marx geheel Maar wij Christenen zeggen, dat het niet ligt in den mensch, maar

mr.

gelijk.

dat de

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen