Parlementaire redevoeringen - pagina 656

ZITTING 1903—1904.

654

hun gevoelen hebben uitgesproken,

wanneer het zoo met de openinderdaad eene toekomst tegengaat, waarin die openbare school een gevaar zou kunnen opleveren. bare school crescendo voortgaat,

dat,

men

Waar ligt ten deze de fout? Mij dunkt, de fout ligt hierin, dat men wel in deze wet heeft opgenomen het beginsel, dat het onderwijs worden aan de inprenting van

dienstbaar moet gemaakt

houd, maar het

mogelijk

—

deugden,

maatschappelijke

vakken

mag

niet

toonen,

men de

heeft

of

moet

hij

werkelijk

hij

van de wet

—

in

andere

maar voorts tot zelfs

opdrachten en

eerst door het bezit

staat

,

dingen heeft opgedragen,

die

al

Christelijke en

of ik dat persoonlijk voor

uitdrukkelijke conditie gesteld, dat

optreden,

dat

allerlei

Voor

onbeduidendheden.

kleine

laat daar,

het standpunt

is

de wet aan de onderwijzers

in

ik

hij

die

van een diploma

dat alles te onderwijzen.

is,

al

op de school

Maar

van het moeilijkste, het stellen van het onderwijs in den dienst van Christelijke en maatschappelijke deugden, heeft men niets van dien aard opgenomen. Dat heeft men geheel overgelaten aan het goedvinden van den onderwijzer zelf. Dat laat zich begrijpen, omdat in 1857 hetgeen onder Christelijke en maatschappelijke deugden uitsluitend ten opzichte

verstaan was, wel niet klaar en duidelijk was belijnd, maar toch over

te

geheel door de

Er bestond niet verschil van gevoelen over. Maar sinds is dit anders geworden en zijn er onderwijzers gekomen, die omtrent maatschappelijke deugden eene opvatting hebben, die volstrekt niet meer klopt op wat in art. 33 der wet op het lager onderwijs bedoeld is, en die, als men hun vroeg, wat Christelijke deugden zijn, wellicht met Nietzsche zouden antwoorden, dat die Christelijke deugden, in plaats van het leven te verhoogen, het dikwijls verkleinen en verlagen. Terwijl in 1857 niemand er aan zou gedacht hebben, dat onder het opleiden tot maatschappelijke deugden niet ook zou behooren het aankweeken van vaderlandsliefde en van liefde voor het Stamhuis van Oranje, is men thans tot eene opvatting van maatschappelijke deugden gekomen, die dat het

menigte

groote

werd.

gevoeld

veel

uitsluit.

Wanneer wordt ieder

dit

opgevat,

aldus dat

is,

het begrip der ethische evolutie zóó als het

oeverzand, en

naar eigen goedvinden kan worden gewijzigd naar

gemoedsleven,

dan

is

vraag,

of het niet zaak

kwaad

te

in

wanneer

voortdurend wisselt

het

alle is,

ondervangen,

de wet op

te

nemen.

waarborg

—

als

door

te

Dit

oogenblik niet verder wensch

is

uit art.

33 vervallen en

het tenminste

nog

tijd

is

bij

bijzonder

zijn

—

,

rijst

om

de het

dezen opzichte eene nadere bepaling echter een punt, waarop

in te gaan.

ik

op

dit

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen