Een midden-eeuwer in onze dagen - pagina 46

dingen

nog stammende, zoo wordt gezegd,

geschreven,

van

Dohm, dat voor de Joden eene exceptie Hun wordt bizondere haatdragendheid toe-

Intusschen weet

is.

opgeworpen.

wordt

Christendom

het

en

in het

uit het

ontstaan

bizonder

is van oudsher, onder den Joden gebrek aan goede trouw en eerlijkheid, de meest reëele eigenschappen in het eenige bestaansmiddel, dat hun gelaten is, den handel, ten laste gelegd. Ook hoort men in alle plaatsen, waar men eene uitgebreide vermeerdering van het aantal Joden heeft gedoogd, het bezwaar, dat zij de hun toegestane

alle volken,

bedrijfstakken schier geheel tot zich trekken en den Christen niet

naast

laten

zich

deze

schadelijke

opkomen. Daarom blijven, zoo zegt men, voor menschen afzonderlijke beperkende bepalingen

noodig.

„Dwaal hetgeen

ik niet te zeer,

hier

volgt

zoo gaat

Dr.

zij

Dohm

voort (en de lezing van

Kuyper aangeboden

als

eene andere

oplossing dan de zijne van het Oost-Europeesche Joodsche probleem), ,,

dwaal

dat

niet te zeer

ik

men

,

dan wordt

in dit

betoog de fout begaan,

voor oorzaak aanziet wat veeleer gevolg

is

en dat

met het kwaad, door de totnutoe gevolgde verkeerde

men

politiek

voortgebracht,

die politiek zelve poogt te rechtvaardigen. Ik wil de mogelijkheid toegeven dat de Joden zedelijk de minderen zijn van andere volken, dat zij zich naar verhouding aan een grooter

overtredingen schuldig maken, dat hun karakter meer tot

aantal

woeker en

bedrog

vooroordeel

in

ik

moet

in den handel geneigd, en hun godsdienstig hoogere mate exclusief en onmaatschappelijk is, maar

er bij voegen, dat deze veronderstelde grootere verdorven-

heid der Joden een natuurlijk, een onvermijdelijk gevolg is van de gedrukte positie, waarin zij zich reeds sedert eeuwen bevinden.

Eene kalme en onpartijdige overweging bewering geen twijfel over.

De

moeilijke, onvrije

laat

aan de juistheid dezer

omstandigheden waaronder de Joden schier

allerwege leven, zouden eene nog veel grootere verdorvenheid dan

waarvan

men

waarheid hen beschuldigen kan, zooal dan toch verklaren. Het is natuurlijk dat door die omstandigheden de geest van den Jood, aan milde gedie,

niet

naar

rechtvaardigen,

voelens

ontwend,

in het lage

gewurm om

dagelijksche,

kommer-

verzinkt. De veelvormige soorten van verdrukking en minachting, die hij ondervindt, beletten de ontplooiing van zijn arbeidsvermogen en dooden zijn eergevoel. Hij wordt,

volle

schier

brood-winning

geen

enkel eerlijk onderhoudsmiddel tot zijne beschikking

42

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen