Practijk der godzaligheid - pagina 117

109 huishouding, de eene voor de geestelijke en de andere voor de zichtbare dingen. Een kerk dus, en in die kerk zoowel een Ministerie voor de bediening des Woords, als een Magistraat voor de zaken der overheid. Wie dit niet goed inziet en scherp in het oog houdt kan nooit de vorige toestanden onzer republiek begrijpen. Van een overheid naast de kerk in het land of in den staat, wisten onze vaderen niets. Zij namen hun uitgangspunt in den Christus. En gelijk aan Christus gegeven is alle macht in hemel en op aarde, zoo oordeelden ze dat ook een Christenland in zijn geheel een gemeente Christi was, en dat men ten behoeve van deze gemeente door twee wel te onderscheidene huishoudingen, de ééne geestelijk, de andere politiek, moest voorzien.

overheid" beduidde dus bij hen volstrekt niet, wat van maakt: één of meerdere personen, die in tegenwoordig men er meest in naam leden van eenige kerk zijn; nog dan privé en hun noch ook, dat er in de wetten van die overheid hier of daar nog enkele sporen over zijn, dat er aan God wordt geloofd. Dit alles beteekent niets. Neen, „Christelijke overheid" wilde zeggen: een overheid die in de kerk geplaatst was over de zichtbare en uitwendige huishouding der gemeente; en alleen aan zulk een overheid kenden ze dan ook de bevoegdheid toe en droegen ze de verplichting op, om ook in het beleid der geestelijke huishouding van „de Gemeinte Christi" de geestelijke bediening te schragen. Hun worsteling tegen Spanje heeft daarop het zegel gedrukt: evenzooals ze als hun vernieuwde worsteling onder „Maurits zaliger", plachten te zeggen, en niet minder de geheele historie van de Oranjemannen tot op Napoleons dwangbestuur. En zelfs toen nog bezat de gereformeerde groep in enkele harer overgebleven zuilen zulk een pit in het merg, dat een kloek en vurig predikant uit die dagen, ter verantwoording geroepen omdat hij weigerde voor Napoleon te bidden, te Overschie den maire tot bescheid gaf: „Al snijdt ge me den strot af, heer magistraat, dan zal u nog het Oranjebloed in het „Christelijke

!"

aangezicht spatten Hetzelfde is in Zwitserland gezien in de dagen van Calvijn en Zwingli beiden. Politiek en kerkelijk belang was bij beide deze reformatoren zelfs geheel theocratisch dooreengevlochten. Even hetzelfde zag men in Frankrijk, waar de gereformeerden steeds aanhielden op rechtstreekschen invloed in 's lands zaken; ten leste en hun kerkeraden zelfs een soort staat in den staat oprechtten; omzett'en in werfbureaux voor hun troepen die ze staan hadden in het veld. Ja, ook op Schotland en de Covenanters, ook op Amerika en de pelgrimvaderen zouden we kunnen wijzen, om, des noodig, met overmacht van historisch bewijs, eens voorgoed de valsche stelling te ont-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen