Het heil ons toekomende - pagina 146

136

Op

velde.

des doods.

boden.

De

het formiüeeren van een andere belijdenis stond de straffe Het schrijven van boeken die iets anders beleden was ververspreiding van zulke boeken, destijds zonder hulp der

pers toch reeds zoo moeilijk, gold voor misdaad. Het lezen van niet kerkelijk goedgekeurde boeken was strafwaardig. Hoe wilde nu een eenvoudige vrome, die werkelijk uit het leven der uitverkiezing leefde, tot ontwarring van het pelagiaansche stelsel

komen?

Zelf

was

men

hiertoe te zwak. Geschriften te hulp

nemen kon

vond men eer tegenwerking. Voor aaneensluiting met anderen sloot de Inquisitie den weg af. Het was dan ook volkomen natuurlijk, dat tot een antipelagiaansche belijdenis slechts zij konden komen, die door hun monnikspij of priestergewaad toegang tot de geschriften van de groote corypheeën

men

niet.

zijn priester

Bij

der kerk hadden.

Ons feit,

moge

dat

in

dit

de

vreemd in de ooren klinken, en toch is het een middeleeuwen menig echt kind Gods als monnik in

een klooster geleefd of het priesterambt bediend heeft. Las nu zulkeen de werken der mannen van naam, van die groote geesten die door God in de kerkvaders als toonbeelden van godvruchtigheid en geheiligde geestkracht bei, aan zijn gemeente geschonken waren; vond en bleek hem, dat het hij daar fel bestreden, wat zijn kerk leeraarde leven zijner ziel in die andere belijdenis veel zuiverder uitdrukking ontmoette, dan was hem gegund, wat den eenvoudige onder de vromen onthouden bleef, om namelijk van de zielservariny der eeuwige uitverkiezing ook tot haar min of meer heldere belijdenis te komen. Hieruit verklaart zich een dubbel verschijnsel. Vooreerst, dat alle voorloopers der Hervorming, de één sterker, de ander zwakker, tegen het half-pelagiaansche stelsel van E,ome opkomen. En ten tweede, dat ;

—

schier al deze

mannen monnik

of priester zijn geweest.

Voorloopers der Hervorming waren de mannen, die niet alleen, gelijk duizenden om hen heen, de ware vroomheid uit God bezaten, maar tegelijk geest- en denkkracht ontvangen hadden. Nu staat het vast, dat zoolang de Christelijke kerk bestaan heeft, de minder vrome en minder groote mannen onveranderlijk halve of terwijl omgekeerd de vroomsten en die heele pelagianen zijn geweest de uitstekendsten in denkkracht tevens waren, schier zonder uitzondering, meer de zijde van Augustinus kozen. Zelfs van de groote godgeleerden der middeleeuwen geldt dit. Naar het eenstemmig getuigenis van alle deskundigen moet aan Anselmus, Petrus Lombardus en Thomas Aquina de prijs der vroomheid en der diepte van geest zeer verre boven Dun Scotus, Occarm en Biel gereikt worden, en juist de eersten zijn het, die veel sterker dan de laatsten, voor zooveel hun tijd dit dragen kon, voor Augustinus partij kozen. Of deze neiging des geestes tot verklaarden tegenstand zou leiden, ;

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen