Dr. Kuyper in de Caricatuur - pagina 11

Ge uw

Dat dreven,

uit

de spotprenten die het Heilige aantast'en en met Bijbelwoorden hun satiriek spel uitliet, waardeer ik. Het was te laf en te min om te worden opgenomen.

bundel

Het zou uw bundel ontsierd hebben. Ook dat ge een heusch portret vóór in uw bundel plaatst, is een gelukkige greep. Wie in uw bundel graast, dient toch te weten hoe ik er in eigen persoon uitzie, zoo ter correctie van de caricaturen die steeds een heel andere persoon onder mijn naam lieten figureeren, als ter waardeering van Braakensiek's teekeningen, die soms haast meesterlijke photo's in hun beelden gaven.

de caricatuur op mijn manier vooruit

Bij dien eersten indruk, dat ik

tweede, dat de intentie van onze caricaturisten in

ons menschelijk leven, en bijna

in

den regel

persoon, dat

in ieder

was. Er

loffelijk

we den

menschelijke dwaasheid niet missen kunnen. Hoog-theologisch

is

hielp,

voegde zich

als

zooveel „costelijk mal"

gullen lach ter correctie van zooveel

ophalen, maar ik moet er van zeggen. In de Schrift wordt ons meer dan eens gezegd, dat de heilige God spot en lacht met de dwaasheid die uit ons zondig bestaan opdoemt. Fijne ironie geeselt in Psalm en Profetie keer op keer de zondige verhoudingen die zich in 't leven afteekenden. En als Jezus de Pharizeën

toch

zal ik dit niet

iets

striemt,

er

is

in

snerpend woord meer dan eens een teekening,

zijn

die,

met

fijne

gebracht, een snijdende caricatuur zou uitgeven. Zie ze maar, die Pharizeërs, bezig,

om

stift

de

in

beeld

en de komijn te vertienen, de huizen der weduwen opetend onder een lang gebed, op de markt hun gebeden rekkend, en de vooraanzitting begeerend in de Synagoge. Alles spotbeeld in heilig-

ironischen

gelijk

zin,

ook Gustave Doré, de

dille

schitterendste Bijbel verluchter der 19e eeuw, een van

Het misbruik, soms het cynische misbruik van de oog doen sluiten voor haar ernstige roeping, en steeds heb ik het betreurd dat in ons land alle caricaturisten aan éen kant stonden, en dat ook onder onze Calvinisten nog altoos niet de man is opgestaan, die met toornende ironie het „costelijk mal" der moderne maatschappij wist te geeselen. Die eenzijdigheid hoe kon het anders heeft de

Frankrijks

beste

caricaturisten

gemaakt,

caricatuur

mag ons

is

geworden.

nooitj het

—

caricatuur ten onzent onder de niet ernstig

leiden,

om

handhaaft

de

caricatuur

daarin

juist

optreden

als

haar

zoodanig dat

eere,

brandmerkt,

te

ze

en

in discrediet gebracht.

Veel misbruik kon dan ook misbruik ook ging, toch mag het er nooit toe veroordeelen. Immers de echte, hoogstaande caricatuur

genoeg gegispt worden. Maar hoever

openlijk

zijn

mannen van Rechts

—

dit

dit

nimmer den persoon zóo

Zoo heb ook

doet,

dat

de

schendt,

geraakte

maar

alleen de fout in

er zelf in geniet, er

om

meer dan eens in de caricatuur genoten, en er uit geleerd. Natuurlijk overdrij'fi de caricatuur, maar juist door dit overdrijven ontdekt ze u soms iets in uw doen en laten, waar ge zelf minder op gelet hadt. En wie daar oog voor lacht

heeft,

en

trekt

staatslieden

partijbelang

mij

gewonnen

zich

ik

uit, en leert van zijn bespotters. Niet dat ik daarom dacht dat andere evenzoo een kant hadden, die hard de correctie der caricatuur behoefde maar deed hen sparen, waar men mij zonder verschooning aanviel, en juist dit schonk

voordeel

er

niet

zoo extra

Doch

geeft.

profijt.

Een streng-partijdige caricatuur, gelijk ze op mij aldoor gemunt werd, ook nog dit heel andere voordeel, dat ze u toont hoe men over u denkt, hoe en welk een voorstelling men zich maakt van uw middelen tot verweer. De

hierbij bleef het niet.

heeft voor den aangevallene

men uw

positie begrijpt,

caricatuur klapt uit den krijgsraad van

uw

tegenstanders. Dit gaf mij niet zelden het genot, te ontwaren in mijn doel of in mijn middelen vergisten. Daarnaar kon ik

hoe volkomen mijn belagers zich dan weer mijn verweer inrichten. Ik begreep er mijn tegenstanders door, ook waar zij bleken mij niet te begrijpen. En tactisch was mij dit niet zelden goud waard. Gegriefd heb ik mij door deze spotprenten dan ook nooit gevoeld. Eens wel, toen men in 1873 mijn pasgeboren kindeke, in verband met de Vaccine-quaestie, in spotbeeld bracht. Dat was laf. Maar voor het overige ben ik meest vrij fatsoenlijk behandeld, en hoe zou ik mij het laag geploeter van wat schendblad werd, hebben aangetrokken. In wat goede caricatuur was i had ik slechts schik.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen