Practijk der godzaligheid - pagina 183

175 exploiten, indien ons volk in die benarde dagen had willen handelen naar de stelregels en beginselen, die thans weer door onze Irenischen

«n Politicophoben worden aangeprezen. Ja, nooit zou de kerke Gods in dezen lande een

rust voor het hol indien het aan Calvijns volgelingen niet gelukt ware, eindelijk, eindelijk het Doopersche „stil in een hoekje, met een boekje!" er bij de lieden uit te prediken, en de vrouwelijke weekheid weer te doen wijken voor mannelijken heldenmoed en gespierd betoon van kracht. Uit het vtrwerpen van de irenische denkbeelden is dus ons volk geboren. Door de bestrijding van de irenische beginselen zijn we machtig tegen Spanjes Legitimisme geworden. En door de uithranding van de gemakzuchtige of gemoedelijke lijdelijkheid is de Kerk Gods in deze landen tot eere gekomen en bloei. En gaat het dan nu aan, zoo vragen we, om, na zulk een verleden, in de dagen die we thans beles^en, te stoffen op der vaderen

van haar voet hebben gevonden,

na schrift den roem van ,,voor driehonderd jaren'' en luide te getuigen dat men geesteskinderen van die vaderen wil zijn, en om dan toch stelselmatig zich te verzetten tegen de profeten, die uit hun dagen ons nog oproepen tot even krachtig betoon van moed? Het doel heiligt toch de middelen niet. En al zijn ook de meeste ethische predikanten ten onzent in zake den vrijen wil weer teruggevallen tot het zwakke stelsel van den Jezuïet Molina in zijn werk glorie

;

in

schrift

verheerlijken;

te

„üe

concordia liberae gratiae cum libero arbitrio" zoo keurig bepleit, door Eothe vernieuwd in Duitsch-ethischen vorm, toch zijn onze ethische broederen nog geen lakse moralisten geworden, en keuren ze een heiliging van de middelen door het doel nog even sterk af

en

als

wij.

hun loven van der vaderen moedbetoon ligt dus tevens opgedat ze, excessen nu daargelaten, de doorgaande gedragingen der vaderen billijken; hun gedragslijn bij hun verzet tegen Spanje In

sloten,

keuren; en de middelen, die ze hebben aangewend, voor niet houden. En daarom nu zeggen we, dat bijaldien diezelfde Irenischen dan nu én op politiek én op kerkelijk gebied toch desniettemin weer als lofredenaars durven optreden van diezelfde beginselen, die onze vaderen als onhoudbaar afkeurden en waar Willem en Marnix onder aanroeping van den naam des Heeren vlak tegen in zijn gegaan, dit irenisch bedrijf tegenover het voorgeslacht onverantwoordelijk, een beieediging voor onze schoone volkshistorie en een krenking van de eere der vaderen is. Ons volk, met name ook ons Christenvolk, voelt, beseft en tast dat, heeft daar pijn van en wordt daardoor gewond. Gewond het meest in die eenvoudige kringen, waar minder Fransch en Duitsch

juist

berispelijk

—

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen