Heils termen - pagina 41

31 alle g-odsclienst met zich brengt, om door geringe afwijongodsdienstigheid om te slaan. Godsdienst toch eischt en onderstelt een gemeenschap der ziel met Hem, dien het hart aanbidt; een gemeenschap, niet in uitwendige vormen zich vertoonend, maar die het leven onzes harten aan het leven des Eeuwigen bindt een gemeenschap dus, die in Gods verborgen omgang inleidt en zóó helder het heilgeheim voor ons ontsluiert, dat steeds meer terugga en verdwijne al wat scheiding maakte tusschen ons en onzen God. Maar dit gevoelt men, werd die scheiding zoo volkomen opgeheven, dat alle onderscheiding zelfs wegviel, dan zou het einde van zulk een godsdienst, zijns ondanks, de vernietiging van allen godsdienst met zich brengen. Want een God, door niets van zijn schepsel gescheiden, zou daarmee reeds ophouden God te zijn. Het is dus niet genoeg, dat we spreken van een wegneming der scheiding tusschen den Schepper en zijn schepsel; veeleer moeten we in die „scheiding" zelve eerst ten strengste onderscheiden, wat de scheiding is, die de Schepper tusschen zich en zijn schepsel verordend heeft, en wat die andere, die tegen Gods ordening door den mensch tusschen zich en zijn Schepper is gebracht. Natuurlijk, de laatste scheiding moet geheel weggenomen, maar evenzeer moet de eerste scheiding in al hare gestrengheid worden hersteld. De geschiedenis der vroomheid heeft het alle eeuwen door geleerd, en de moderne beweging bevestigt het op nieuw in onze dagen, hoe bedenkelijk het gevaar is, dat hier schuilt. Te recht beweren de modernen, dat de vroomheid door hen bedoeld hooger staat dan de versteende godsdienstigheid van menigen onverzettelijken wonderbelijder. Er trilt in hun woord vaak een gemoedelijke toon, er stroomt door hun gebed vaak een uitgieting van innigheid en teederheid, die ons niet zelden in onzen strijd ontwapent en maar al te vaak den

gevaar,

dat

king in

;

eenvoudigen vrome heeft misleid. Maar toch, het is slechts schijn, en hun vrome vroomheid brengt ten slotte daardoor aan allen godsdienst den doodsteek toe, dat ze het voorwerp der aanbidding, dat ze God zelf, al meer doet verdwijnen. Zeer teeder, zeer innig, zeer vromelij k kan hun gemoedsleven zijn, maar het blijft in zich zelf opgesloten. We hooren nog van God spreken, maar zoodra we ietwat dieper doordringen, bespeuren we aanstonds, dat het slechts een afschijnsel van zich zelf, een samenstel van eigen begrippen is, dat de moderne met den naam van God versiert. Hij spreekt van den Heiligen Geest, maar bedoelt daarmee niet anders dan den beteren geest des menschen. Hij doet als of hij bidt, maar houdt in waarheid slechts een samenspraak met zijn eigen ziel. Alle werking Gods is uitgebannen, en nauwelijks Avaagt ge het van een werking Gods te spreken, of aanstonds ziet ge den moderne ontvluchten in de draden van het

web

zijner eigen

Datzelfde

subjectieve wilsuiting.

gevaar

nu bestond

bij

Israël evenzeer,

en

bij

Israël zelfs

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen