Een midden-eeuwer in onze dagen - pagina 41

de

Oost-Europeesche Joden precies zooals in de de gewone man z'n Joodsche tijdgenooten zag. Zijne oplossing voor de Russische Joden is: ,,d'r uit!" voor de Rumeensche, een duister ,, den toestand normaliseeren". Ikwenschals tegenhanger tot deze oplossing mijnen lezer eene achttiende-eeuwsche Hij

is.

ziet

middeneeuwen

voor te leggen. dezelfde

Beide oplossers gevoelen, elk op

moeilijkheden,

geformuleerd.

Terwijl

soms

zelfs

evenwel

zijn tijd,

precies

woordelijk op dezelfde wijze

die

uit

de

eeuw de

twintigste

ervaring met de Emancipatie in verschillende landen opgedaan tot zijne

beschikking had, derhalve met een gedeeltelijk vrijmakingsgeheel in de historische lijn, volstrekt geen sprong in

voorstel,

het duister zou wagen, weet de achttiende-eeuwer te dien opzichte absoluut niets. Terwijl de twintigste-eeuwer Oost-Europeesche

en West-Europeesche Joden vergelijkt en zegt verschillende menschen, hoe kan

:

kijk,

dat

zijn

gansch

de laatsten ziende, de eersten emancipeeren, aldus deze twee eenvoudige grondwaarheden voorbij ziende, dat de verandering, die hij aanschouwt, zelve een vrucht ik,

is en dus hem moedgevend moest zijn en dat hunner emancipatie de Westerschen in den toestand verkeerden, waarin de Oosterschen zich thans bevinden, mist daarentegen de achttiende-eeuwer elk vergelijkingspunt en ziet geen andere dan wat wij nu Russische Joden noemen maar

dier

emancipatie

op het

tijdstip

.

hij

.

.

.

.

.

met ruimhartige gedachten.

ziet ze

Honderd-zeven-en-twintig jaar geleden verscheen te Berlijn eene van het Joodsche probleem onder den titel: „Ueber

bespreking

die bürgerliche Verbesserung der Juden".

vermoed,

bij

Dit boekje

weinigen mijner lezers bekend en

bij

is,

naar ik

deze weinigen,

naam. En toch is dit geschriftje, zoowel uit cultuurhistorisch als wellicht ook nog uit ander oogpunt, bizonder waard uit de boekenschaduw der bibliotheken in het licht van den levenden dag te worden gezet. Ik zal daarom schrijver en boekje aan den lezer voorstellen door een vluchtige levensnaar ik vrees, alleen

bij

schets eener-, een kort résumé Christian als

te

Wilhelm

Dohm

predikantszoon geboren.

hebben, ging

eenvolgens

hij

met wat citaten anderzijds. werd 18 December 175 1 te Limgo

Na

tot rechten

in

Leipzig theologie gestudeerd

en geschiedenis over, werd achter-

gouverneur van twee oomzeggers van Frederik den Groote, Professor te Brunswijk, geheim-archivaris aan het Pruisische 37

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen