Een midden-eeuwer in onze dagen - pagina 44

waarheid staven

duidelijke onweerlegbare bewijzen te

zoo

door

oogen

de

dat

der

anderen

kunnen

alleen door opzettelijke ver-

voor zulk een zonneklaar licht gesloten kunnen blijven.

blinding

boezemt aldus haren aanhangers een soort van tegenzin in tegen de aanhangers van elke andere, tegenzin die hier aan minachting, daar aan haat grenst en die sterker of zwakker wordt in allerlei schakeeringen, naarmate de staatkundige verhoudingen der verschillende religieuse groepen hunne wederzijdsche gevoelens bepalen, en ook naarmate de rest der beschaving, de invloed van wijsbegeerte en wetenschappen, de indrukken der gewijde denkbeelden meer of minder aantasten. Daar dus iedere godsdienst de natuurlijke band der menschheid min of meer verscheurt en de sympathieën en rechten der menschheid niet in Elke

religie

dezelfde mate wenscht toe te staan aan hen die door verschil van zijn gescheiden en daar dit nu het natuurlijke gevolg van de voor zichzelf gepretendeerde voortreffelijkheid van iedere religie, zoo mist elke van hen het recht om deswege de aanhangers van welk geloof ook, burgerrechten te onthouden. Bij tegengestelde opvatting zou de Staat of geen enkel, of slechts één enkel geloof moeten dulden. Het eene noch het andere ware

zienswijze

;

is

uitvoerbaar

bij

den tegenwoordigen toestand der wereld

;

het eene

met het andere ware met het wezenlijk welzijn van den Staat in strijd en een aanslag op de natuurlijke rechten van den mensch die

ook

hij

burger wenscht erkend en waartoe in het bijzonder

als

om

de vrijheid behoort

werven zelf

en

de

beste

religieuse

mijdelijk

de zaligheid van een volgend leven

lijkt.

De

te vereeren

grondwaarheden veroorzaakt, gevolg

der

geloofsvrijheid,

is

maar

een zij

natuurlijk, onveris,

standpunt bezien, niet zoo nadeelig voor den Staat geloofd.

de eenige zijn

naar

te ver-

op eene wijze, die hem scheiding, door de verscheidenheid der

Opperwezen

het

van het als

juiste

vaak wordt

Deze door den godsdienst veroorzaakte scheiding is niet Al hare leden immers in de burgerlijke maatschappij. veelvuldige

betrekkingen in verschillende afzonderlijke

groepen, in aparte maatschappijtjes vereenigd. Elk van deze heeft

hare eigenaardige wetten, doordringt hare leden met hare eigene opvattingen en vooroordeelen, verschaft hun een eigen kring met aparte

groep zich altijd

drijfveeren in schrijft zich

hun bezig leven en hunne beschaving; elke

zelve hoogere voortreffelijkheden toe en scheidt

menschen buiten haar min of meer nadeelige manier.

van

de

af

op eene voor de laatsten

Zoo leven

adel, burgerij

en

40

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen