Het heil ons toekomende - pagina 138

128 der Gereformeerde kerk het treffendst bewijs, door nabootsing over te gaan van wat onze kerk van meet

uitnemendlieicl

thans tot af had.

Gaat men eindelijk na, welke kerk onder de massa der bevolking de diepste wortelen van geloof en belijdenis wist te slaan, dan is de uitkomst dezer vergelijking evenmin twijfelachtig. In de worsteling met het ongeloof ziet men in Luthersche landen het verschijnsel, dat de geestelijkheid, veel meer dan ten onzent, aan het geloof gehecht blijft. Maar let men op de houding der bevolking, dan bespeurt men juist omgekeerd, dat ze in Luthersche landen schier geheel aan haar geloof ontvalt, haar kerken ledig laat en de kracht mist om tot een ernstige beweging ten behoeve van haar belijdenis te komen: terwijl in Gereformeerde landen de bevolking juist voor het ovid geloof opkomt, haar kerken gevuld houdt, en een verzet organiseert, dat ten leste eiken tegenstand breekt. De bevolkingen van Amerika, Engeland en Schotland, en ten deele ook van Nederland, vertoonen metterdaad vlak het tegenovergestelde schouwspel van wat in Luthersche landen de mannen des Christelijken geloofs met bezorgdheid en vreeze vervult. Zonder daarom de leemten te willen toedekken, die de Gereformeerde kerk ontsieren, of het oog te willen sluiten voor de meerdere voortreffelijkheid die op menig ander punt in andere kerken onmiskenbaar is, achten we ons gerechtigd tot de verklaring, dat, getoetst aan een invloed op het volksleven in degelijken zin, de meerderheid der Gereformeerde kerken niet wel te betwisten valt. Deze overtuiging moet nopen tot prijsstelling op het behoud van haar eigenaardig karakter, aan de liefde die we haar toedragen alle kunstmatigheid en overspanning ontnemen, en den strijd voor haar levensbestendiging adelen tot een ge wij den en dus ook ridderlijken strijd voor een zedelijk pand, dat en aan ons huisgezin èn aan ons volksleven ten goede komt. Daartoe dient allereerst dat eigenaardig karakter gekend te worden. Die kennisse is verkrijgbaar. Niet door aan enkele der thans levenden te vragen, wat zij Gereformeerd keuren, maar door onderzoek. De Gereformeerde kerk heeft haar geboorteacte, ze heeft haar geschiedenis, ze heeft haar officiëele documenten, ze bezit in een onafgebroken reeks van schrijvers de tolken van haar geest. Dat onderzoek moet zich allereerst richten op de leidende, alles doordringende en bezielende gedachte, die haar levensuiting, in kerk en staat, in huisgezin en maatschappij bepaald heeft. Zulk een krachtsontwikkeling als we bij de Gereformeerde kerken aanschouwen, is ondenkbaar zonder eenheid van streven. Eenheid van streven bestaat niet, waar niet alle levensuitingen terugleiden naar eenzelfden wortel. Er moet in den wijden kring van gedachten, die dat ze doorleefde, één denkbeeld zijn, dat aller middelpunt vormt: •

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen