Een midden-eeuwer in onze dagen - pagina 48

oorsprong, sterker gebleken dan de wijsgeer na zoo lang een bestek en

Maar

mocht.

dit

juist

scheidende tendenz der temperen,

te

zoowel

tijds-

zoo voortgaande beschaving vermoeden en wenschen

bij

dat

de

is

buiten staat

zij

Christen

der regeeringen dat zij de op verstandiger wijze wisten bleken in de borst van Jood

fout

religies niet

burgerschapsgevoel

het

aan te ) wakkeren, waardoor de vooroordeelen aan beide zijden sedert lang moesten verteerd zijn. Deze regeeringen waren Christelijke als

en

regeeringen

wij

kunnen derhalve,

l

willen wij onpartijdig zijn,

het verwijt niet ontgaan, dat wij tot de onmaatschappelijke gevoelens

van beide partijen het meeste hebben bijgedragen. Steeds waren wij de heerschende partij, aan ons lag het derhalve, in den Jood menschelijke gevoelens te doen ontwaken, door hem de bewijzen te geven van de onze; wij behoorden, om hem van zijn vooroordeelen jegens ons te genezen, eerst onze eigene af te leggen. Beletten derhalve

zijne

den Jood

vooroordeelen

maatschappelijk mensch te

zijn,

voedt

een

goed

burger,

een

tegenzin en haat jegens

hij

den Christen, acht hij de wetten der rechtschapenheid jegens ons niet zoo bindend als het moest, dan is dat alles ons werk. Niet zijne godsdienst beveelt hem die vergrijpen, maar de vooroordeelen die wij hem hebben ingeboezemd en die wij voortgaan te voeden, zij werken krachtiger dan zijne religie. Wij beladen ons met schuld door de vergrijpen, waarvan wij hem aanklagen en het zedelijk bederf waaraan dit

ongelukkige volk thans ten gevolge eener foutieve staatkunde

kan redelijkerwijs geen beweeggrond zetten"

te

Deze

om

dweepzieken

zet

Dohm

verder uiteen,

godsdiensthaat,

Om

dit

te

genoten

burgerrechten.

spraak

en

Zij

genoten

bewijzen

de Joden behielden zeker

is

een uitvloeisel

de beschaving van dezen gaat

de

toestand der Joden historisch zoo geworden Keizerrijk

lijdt

deze staatkunde voort

(III).

politiek,

onwaardig.

zijn

schrijver is.

In het

tijd

na

van

(1781)

hoe de

Romeinsche

volkomen geloofsvrijheid en alle zelfs hunne eigen civiele recht-

geestelijk aanzien.

In dezen toestand,

eeuwen duurde, kwam, zoo verhaalt Dohm, een ommekeer toen dweepzieke kerkvaders zwakke vorsten verleidden de wijze bepalingen hunner voorgangers op te heffen en hun het liefdeloos behandelen van andersdenkenden leerden beschouwen als een blijk van ijver voor den godsdienst der liefde. Chrysostomus was een der ijverigste en welsprekendste Jodenvervolgers. Hij die ongeveer vier

x )

Hier en elders spatieert

Dohm.

44

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen