Een midden-eeuwer in onze dagen - pagina 21

,

van

gelijkheid

verschillend

eenheid,

nationale

Nederland

Dr.

ziet

denkenden strekt tot schade der Kuyper in de humane houding van

Engeland tegenover de Joden in de zestiende en eeuw eene afdwaling, een afdwaling, waarover hij zich troost met de overweging „dat de koopmansgeest bij deze volken sterk genoeg ontwikkeld was om de toelating van den en

zeventiende

Joodschen handelsgeest geest

van

zuiver

uitsluiting

te

dulden"

plezier

drijfveer ontzeggende, als

ideëele

een vuurvast Marxist, lachende

daarentegen

feit

Engeland

283), aldus, alleen

(blz.

doen,

te

en

luidt,

de

om

alle

om z'n

aan de Hervorming elke ware hij, horribile dictu,

„ideologie".

Het

historische

dat de terechtstelling van het absolutisme

van Engeland voor de Joden beide sproten uit denzelfden kop, volbracht werden door eenzelfde hand. En wat Nederland aangaat, het denkbeeld, den Jood leven in

openstelling

en geloof te gunnen kon alleen rijzen in de zieleweeldestemming van menschen met pas vrijgevochten denken. Als de Fransche Revolutie den Joden burgervrijheid in geheel

West-Europa brengt, dan begiftigt Dr. Kuyper behalve Nederland en Engeland, geheel West-Europa met handelsgeest (blz. 319), opdat

in zijn

hij

wanhoop over deze schade aan de

niet heelendal zonder troostgrond blijve.

nationale eenheid,

Zoodra de ideëele

factor

Hervorming en de Revolutie het zijne heeft gedaan, aan anderen dan zijne eigen geestverwanten ten goede dreigt te komen, wordt die factor door Dr. Kuyper verwenscht en verdie

tot

de

loochend. Steeds

in

deze

denk-voeling

geldt

hem de

Russische staats-

—

op eene enkele schaduwzijde na wat is op dit ondermaansche volmaakt? een staatsvorm naar zijn hart. Het Russische regeersysteem bevalt Dr. Kuyper best, heel best. Er mogen dan de onvermijdelijke moeilijkheden en verkeerdheden aan vast zijn, het stelsel heeft zijn hart. Eén alléénmachtig inrichting

—

staatshoofd, „vadertje", één staatsgeloof, één toegelaten staatspartij,

meestal één partijhoofd, die de boel in vadertjes'

Inderdaad, het

om

van

te

is

likkebaarden.

„Rusland's

schrijver het ambtelijk bederf,

een oogenblikje erkend,

maar

drie

regels

wordt

— geheel

verder

wordt

te

17

in

kanker", regel

ontgaan was

de

voor „overdreven voorstellingen" op

Leg

naam

bedisselt

voor iemand van een Kuypersche geestesformatie

noemt de

dit blijkbaar niet

lezer dadelijk dit

zoo

19 van blz. 156 wel

—

gewaarschuwd

punt van ambtelijk bederf.

naast zooveel spinnende behagelijkheid

om

Rusland, Tolstoi's

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen