Dicaten dogmatiek. Locus de Deo - pagina 108

Locus DE Deo (Pars Prima).

90 dat

en

dat

altoos

aanleg komt er zonder

genialen

vanzelf

nu,

om

opborrelt,

strekt

Dat zou zoo

Toch

is

Die

Daarom de

In

stellen

natuur

natuur

God

natuur

kan d.

intuïtieve

leven

geweest en

men ook daarmee

zeggen, dat

zij

is,

in die

die de natuur

liever:

schuilt

„Er

Zoo

Het

dat

dus vol-

is

gesteld heeft.

ri/.zq

Maar

dat belief ik

zal zich, altoos rijker,

spreekt de materialist. niet vordert.

Immers, dan

natuur een denkende geest

op zulk eene wijze weet

een verborgen wezen, dat identisch

is

en het

is,

bewerken.

te

een kosmos, dieeene U^e/fsee/e

is

de natuur,

in

Hoe verder

te roepen.

in zich heeft.

met de

stof.

De

een levend wezen, dat van lieverlee zijne Potenzen ontwikkelt." Met

is

maar om dan

oorzaak voor extra

man van

Dat

bestaan zou, die een

er altoos

is

andere woorden, de pantheïst komt opzij,

berekenen, de

en heerlijker wordt de natuur.

gesubsumeerd, dat er

macht

die mysterieuse

het

in

evolutie, blijven ontplooien."

zijn er die

er eigenlijk al

alles

die berekening.

indien de wereld eene geschapene ware.

zijn,

gelooven.

door een oneindige c.

rijker

al

de wonderbare, eindelooze macht

dat er een

noodig,

niet

te

is

weer nieuwe formatiën

proces doorgaat, des te

niet

De „blokker" moet

zich een doel stelde.

hij

intuïtie

mundum

te

uit

komen met

moet wezen, maar dat

de verschijnselen

al

den hoek en dringt wel den materialist

zijne verklaring, namelijk dat er wel eene

die volstrekt niet

behoeft te liggen, doch zeer goed in den kosmos zelf aanwezig

zijn.

Onder

die pantheïsten

Weltseele zelfbewust

voortbeweegt; dat

is

is,

is

er

dan weer

verschil.

Sommigen

stellen, dat

zoodat ze zichzelve met heel de natuur

heel die pantheïstische richting, die uit het

neert en niet uit de Potenzen.

om

Zweck

Anderen willen van zulk een Zweck

de

zich heen

niet

rede-

weten,

maar achten den wereldgeest onbewust. Volgens hen wordt de natuur zich eerst bewust in den mensch. Dat gaat langzaam, maar komt tot al rijker en helderder en heerlijker ontwikkeling. Tot eindelijk een man als Hegel komt, die heel helder kon denken, en de pantheïstische god, d. de natuurgeest, zich i.

in

Hegel bewust wordt. En dan staat Schopenhauer op met de bewering, dat

wie

boeken

zijne

dwijnt alle nederigheid en komt de eerst in 3.

den mensch wordt de Algeest zich dan bewust.

Zetten

wij

nu evenwel die pantheïstische redeneeringen en denkbeelden

oogenblik opzij en nemen wij aan, dat er

voor een terdaad

te

concludeeren

is

tot

de

een schepper, die welbewust het daaruit niet te bewijzen.

nu komt

nog

niets van weet. Zoo verhoogmoed op den voorgrond, want immers:

niet gelezen heeft, er eigenlijk

tot

Want

stelling, dat

ré/.si;

uit

de phaenomena met-

de wereld geschapen

poneerde, dan nog

is

is

door

de exsistentia Dei

immers, dan ontstaat toch weer de vraag, hoe men

het bestaan van éen schepper.

dat honderd wezens het heelal zoo

in

Het kon toch evengoed geweest zijn,

elkaar gezet hadden en nu in stand hielden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen