Dicaten dogmatiek. Locus de Deo - pagina 338

Locus DE Deo (Pars Prima.)

320

God ook

dat in

bij,

bestaan

niet alleen

Hem

aanwezig

zijne cogitatio, de logische

ware

Het

om

mogelijkheid

Wat

maar ook

voor

is

Hem

is

praesent, in

formule voor, de klare afbeelding van toch

een vermogen ?

is

Het

is

voor

alle ding.

Dat

Latijn

te

maar daarom gebruik

spreken,

is

het bezitten van de

doen, maar zonder dat het daarom nog geschiedt.

iets te

vermogen om

het

Het esse

in eene denkwereld.

verkeerd, te spreken van een verstandsvermogen in God.

eene kapitale fout.

heb

maar ook

omnipraesentia,

zijne

in

God

het cogitare. Dat wil dan zeggen, dat de dingen voor

is

in het esse,

het

ik

Ik

nog

Daar komt dus de onderscheiding op tusschen potentia en actus. Bij een mensch scheelt de denkwereld op zijn derde en op zijn vijftigste jaar hemels-

niet.

breed, niet

omdat

op

hij

pas het denkvermogen zou gekregen

zijn vijftigste jaar

Daar

hebben, maar omdat het toen ontwikkeld was.

En dat actu

God

inbrengt,

dus van niet

pantheïstisch.

is

Want

Wezen

het

intellectueel

doordenken van

Nu

is

en

wat

niet tevens

het

actum

te

God

overbrengt.

Neen,

God den Heere

te

spreken, dan

is

Het esse

is

vinden

;

maar overigens is

Ook

in

voor

En met uitzondering van een zeer enkel na aan

toe,

Alleen

de eenheid tusschen

beide voor ons gescheiden.

zijn die

de simplicitas, niet het compositum. Hij bestaat

èn cogitare, maar het esse

is esse.

daar

kunnen denken, maar een eeuwig, absoluut

taal zijn wij er zeer

God den Heere daarentegen

niet uit esse

in

Als wij

het ons niet gegeven, de eenheid van die beide te vinden.

o-'i^ax

in

kenmerk van het pantheïsme,

alles.

op het gebied van de

Hem

is juist

van

bestaan

ons van het cogitare onderscheiden.

In

dat

staan voor ons het esse en het cogitare in antithese.

gebied,

^uxr]

potentia,

het verschil tusschen potentia en actus weg.

is

mee bedoeld het vermogen om

in- en

God

niets in

is

het proces van de menschelijke acties op

Absolute

het

Er

uitgesloten.

voorstelling, die een proces of progres a potentia ad

Elke

het

dat

God

juist is bij

is.

dus progres en proces,

is

de cogitatio

is

Hem

in

Hij

is

cogitare en het cogitare in

de actus purissimus.

Waarop, zoo vragen we nu in de tweede plaats, appliceeren wij ons intelAntwoord: op twee obiecten, nl. op het ik (tx\ op het niet- ik. lectueel bestaan? Passen wij onze cogitatio toe op onszelf, dan

den vorm

van het bewustzijn. Dat

schen,

gegeven

weten.

Dit

:

is

eene

rijke,

krijgt

ons intellectueel bestaan

schoone gave, aan ons, men-

het intellectueel voor onszelf bestaan, dat

bewustzijn

gebreid, opgeklaard en verhelderd, zoowel

wat het lichaam en

zijn

is

:

weten, dat wij

wordt wel door zelfkennis en door zelfonderzoek werkingen

betreft,

wat de

maar

ziel

uit-

en haar werkingen als

alles wortelt toch in

de con-

scientia nostri ipsorum, in ons zelfbewustzijn.

Ook

bij

God den Heere hebben

den eene conscientia suimct

wij alzoo in de eerste plaats te onderschei-

ipsius, het zelfbewustzijn

Gods. Maar ook

hierbij

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen