Dicaten dogmatiek. Locus de Deo - pagina 107

§

De exsistentia

3.

Dei.

8Ö

[Vooral in de dagen van Zschokke is, door dit te veel te doen, de religie gemaakt tot eene naturalistische religie. Het is wel noodig en nuttig, ook deze onderwerpen van den kansel te behandelen, om de omnipraesentia Dei te doen gevoelen, maar door week aan week bij die natuurpreeken te blijven, kweekt

men

materialistische voorstellingen.]

Dit

2.

physico-teieologisclie

daarom

nu

bewijs

metterdaad een bewijs en staat

is

hooger

veel

dan de beide vorige bewijzen; alleen maar, wat er niet worden is wat men er door bewijzen wil, namelijk het

kan

door bewezen

bestaan van God.

Zooveel vernaamt ge wel van de jongste ontwikkeling der philosophie

a.

met de natuurkunde, dat het u bekend

verband dit

bewijs

terugdeinzen, maar het aanvaarden en toch

niet

Darwin

blijven.

was geen verklaard

zelf

„naar de kerk", zooals

de

over

anders toegegaan; het

was

spronkelijk

aanduwen van

uwe

is

liger

werd,

vóór

het

is

fout; dat

heel

is

aan het organisme geen oog. Maar door het altoosdurend

er

er

het organisme

op

straks

stooten

tot

met

een

voorgedeelte tegen de omliggende din-

zijn

Deze mechanische

bijval.

Ook

theorie

de aannadering merkte van

afstand

eindelijk

kwam

van Darwin vindt

iets,

tot

de fijnheid, die het nu

bij

ernstige denkers weinig

de Duitschers met hunne Descendenztheorie hebben deze mecha-

beschouwing van

kleinen

kwam, en

bezit."

nisme

voorstelling

de natuur vanzelf zoo geworden. Oor-

in

van lieverlee een klein plekje gekomen, dat langzamerhand gevoe-

gen,

nische

teleologische

eenvoudig

is

materialisten

maar was „vroom" en ging Maar Darwin redeneerde daarbij

atheïst,

Engeland ieder doet.

in

„Neen,

natuur:

in

hoe de naturalisten voor

is,

oog

een

laten varen. bijv.

op

te

Het

dan ook

is

komen

laten

voortbewoog en ergens tegen aanrolde;

die

al

te ridicuul,

uit

eene klomp

om

het orgadie zich

stof,

mechanische verklaring

vrijwel

is

opgegeven.

Maar eene andere en waar

b.

ring

vermeed,

van

de wijze

bezit,

heel

moeilijk

veel

zoo

minder nog iemand, die

zegt

ontwikkelend

dwaasheid van de mechanische verklaiets

tegen

natuur, waarbij de natuur namelijk

zoodat het volstrekt niet noodig

nemen, dit,"

theorie, die de

men

uit

dan,

„is

is,

om

in te al

brengen

de wijsheid

is,

de idee

is

in

zichzelve

daarbij een bedoeld ri/.:^ aan te

dit riAs^-

zou geponeerd hebben.

het wcwidere mysterie der natuur, dat

„Juist

zij,

zich

de innerlijke aandrift, zich op zoo heerlijke wijze ontwikkelt.

gegevens moet men zich een doel kiezen, anders komt men maar naarmate men hooger komt te staan, kan men dat doel missen en komt er toch. Wie een onbekenden weg moet loopen, stelt zich een

Bij

gebrekkige

verkeerd

doel

en

uit,

richt

nu

zijne

gangen overeenkomstig dat doel

jaar in jaar uit eenzelfden

weg

liep,

komt vanzelf waar

in;

hij

wie daarentegen

wezen moet, zonder

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen