Dicaten dogmatiek. Locus de Deo - pagina 85

§ destituto.

sensus ,

Feitelijk

divinitatis.

de

is

Elk

De Co GNiTiONE

2.

Dei.

67

conscientie niets anders dan de theologia insita de alsof ze iets aparts in den mensch ware

denkbeeld,

moet opzij gezet worden.

[Dat heeft men er vaak van gemaakt.

Men vormde zich dan van de meneene voorstelling, alsof daar zoovvat van allerlei in was te zetten het geloof, de conscientie enz. Maar zoo is de ziel niet. De ziel is geen

schehjke bijv.

ziel

wagen met

vier wielen, maar waaronder neen, haar samenstel is organisch.]

men

er

ook wel

vijf

of zes kan zetten-

De zaak van de conscientiezMzóo.ZQ infixus.

is de sensus divinitatis, mx^slsm^dms Die sensus ondergaat tengevolge van de zonde niet zelf eene wijzi-

ging,

maar wordt gewijzigd quod ad

sensus

divinitatis

verbonden

met

is

effectum. Zoolang namelijk de

het gevoel en besef van het kindschap,

staat tegenover

de dependentia ook eene cohaerentia, welke beide elkander in en zorgen, dat er in de ziel harmonie, vrede met God is Maar gaat het gevoel van het kindschap weg, blijft dus alleen het besef van de dependentia over, dan geven de rudera van den sensus divinitatis ook alleen het gevoel van overmacht, waardoor de timor wordt gewekt. Daar de sensus divinitatis primordiaal een wortelgevoel

evenwicht

houden

heeft

is,

hij

natuurlijk

ook

verschillende effecten in de onderscheidene sferen van 's menschen zieleleven een afzonderlijk effect dus in de sfeer van het intellectueele, ethische, aesthetische en sociale leven. Er ontstaat bijv. een effect in als

men de stem des Heeren

die

indruk

heeft

die

bezig

schrikken,

maar

bijv.,

den sensus divinitatis, hoort donderen over de groote wateren, maar

op zichzelf met ons zedelijk leven is

te

hij

zal

stelen,

zal

misschien

er het stelen niet

dat de donderslag werkt,

is

niets

om

bij

maken.

Een

dief

een plotselingen donderslag

laten.

dan de sensus

niets te

Het gevoel van majesteit,

divinitatis in zijne

algemeene

kosmische wortelwerking.

Deze raakt echter het menschelijk zielsbestaan in alle sferen. En waar nu tengevolge van de zonde op zedelijk gebied niet alleen de kennis van het goed, maar ook van het kwaad in den mensch gekomen is, daar voert die sensus divinitatis strijd tegen het kwaad en vóór het goed, en dat il de werking der conscientie. Was dat ook zoo het geval bij Adam voor den val? Neen, want bij hem was de werking van den sensus divinitatis harmonisch, daar was geen strijd. Maar bij den hamo destitutus, waar de Entzweiung van het zieleleven op zedelijk gebied plaatsgreep, reageert de sensus divinitatis tegen het kwade, in welken vorm zich dat ook vertoont; dat is de conscientie. c.

In

homine

restituto.

den homo restitutus msita meer kan noemen, Bij

steld in de

is

de sensus

uit

den

men geen cognitio Dei van rudera potentieel weer her-

divinitatis, dien

toestand

volkomen gaafheid. Vandaar, dat het geloof

in

homine

restituto

5

zoo

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen