Dicaten dogmatiek. Locus de Deo - pagina 102

Locus DE Deo (Pars Prima.)

84

Het ontologische

B,

bewijs.

verbonden aan den naam van Anselmus en naderhand aan dien van Descartes, Het is intusschen niet bij beiden in denzelfden vorm opgesteld, Het

1.

is

oppervlakkig een andersoortig bewijs en eene andersoortige argu-

schijnt

ja,

mentatie.

De argumentatie van Anselmus was

a.

vooral dialectisch,

in

overeenstem-

ming 'met den dialectischen trant van argumenteeren, dien men in de dagen der scholastiek volgde. Het was de poging, om uit een maior en een minor, waartegen niets viel in te brengen, te komen tot eene conclusie. Anselmus' maior nu was een dubbele: P. Aliquid esse debet quo maius nilcogitari potest : en 20. ld quod est in cogitatione et in re maius est quam id, quod tantummodo

Deze beide stellingen vormen samen den maior. En de Deus cogitatur tamquam id quo maius nil cogitari potest. En de conclusie, uit deze beide praemissen getrokken, luidde dan Igitur Deus non tantummodo in cogitatione sed etiam in re exsistit. Het was dus niets anders in cogitatione exsistit

minor was

:

:

om

dan een syllogisme,

daardoor dialectisch

tot het

nen concludeeren. En natuurlijk, tegen den minor de maior goed, dan

is

maak En

dan

er

is

et in cogitatione bestaat, is

re

alleen.

verband

ik

eene

dit

kan

bestaat

tellen

in

een

paard

is

een

organismen.

optelsom ik

en

te

tusschen

res

vergelijk

en

Maar ook dan syllogisme

van

van

pas.

En

zij

cogitatio,

men dus

oorzaak

het

cogitatio

Bijvoorbeeld een

is

is

zijn

dus

is

echter zeg

:

twee

res en

ld

quod

in cogitatione bestaat,

plus

res

met cogitatio

aangetoond, dat er een innerlijk

zoodat

boom

ik is

ze

saam zou kunnen

een organisme en een

een paard plus een

boom

gelijk

terug op een derde, dat aan beide

is. Zoo nu kan ik ook maar bewezen heb, dat er tusschen

als

ik

maius dan wat alleen

Derhalve

organisme. Daarbij gaat

Res en cogitatio nu

vormen. Indien

niet doen, tenzij eerst

tertium quid.

verhouding

;

van die twee heterogene elementen,

schappelijk

een

kun-

te

Maar de maior is metterdaad valsch, beest bij een boom op te tellen. Men

niet addeeren.

ook nooit een optelsom

cogitatio, in

Dus

een

is

kan ongelijksoortige grootheden elementen.

brengen

de conclusie wettig.

eenvoudig, omdat het onmogelijk

heterogene

God

bestaan van

is niets in te

twee

gemeen-

res en cogitatio saamtellen, indien ik eerst res en cogitatio een oorzakelijk verband,

en gevolg, als van vader en kind bestaat.

de fout der meeste syllogismen, waarin ook

Anselmus vervallen

is,

namelijk,

dat

dit

het de eigenlijke zaak

waar het om gaat, verbergt en ze tersluiks binnenvoert, dus het cachet draagt van den sluikhandel. Immers, de heele kwestie loopt juist over hei verband tusschen denken en zijn, over de vraag of de (pxiyójucux en de yo-üfxevx aan elkander beantwoorden.

En

dit

geloodst als gegeven.

wordt Het

is

in

de formule van den maior stillekens binnen-

dus niets dan een smokkel-syllogisme,

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen