Dictaten dogmatiek. Locus de Magistratu, Consummatione Saeculi - pagina 443

§

De magistratu

12.

sua

in

kwaad van binnen wordt er door den kerker niet iemand met kwaad van binnen niet toelaten, dan uittrekken,

laat

niet

er

maar een middel om

verbranding

persoon door

uit

deze

wereld

het

Mag men

uitgedreven. is

er,

weg

indien

met het zwaard werd gedood,

de poging

om

is

Het

het

zwaard was

hieruit te verklaren, dat

gratie, die nooit

eenig teeken van berouw was, zoodat

er

wustheid en met wortel en tak

den

deze

iemands

maken

stelling

huiselijk

wat

in alles,

met wat

heeft uit in

leven

tot het

niet

de existentie des menschen

in

Daartegenover hebben onze Gereformeerden de heid niets te

eenigszins

de brandstapel

in

te ver-

gegeven werd,

kwaad dan

het

een

dat de

feit,

men

nu

kwaad

te krijgen nl. zulk

te verwijderen.

de existentie van den giftigen mensch ais zoodanig

De dood met

nietigen.

is

dat

hij

martelaren steeds den vuurdood ondergingen, en men, wanneer herriep,

415

in ecclesiam relatione.

tenzij

met volle be-

inzat.

stelling verdedigd, dat

de Over-

iemands binnenste omgaat, en ze breid-

dien zin, dat de Overheid niet had in te dringen in

van iemands vriendenkring, dat

of in het leven

forum

consciëntiae, het huiselijk en private leven

men

behoorde

was, ook de atheïst en de volkomen ongeloovige.

vrij

Hiermede hangt hun sectarische

opvatting

eerediensten.

saam van het dulden

of niet dulden,

van

Volgens hun theorie moest de Overheid alleen den

purum Dei cultum dulden en in dit Gereformeerde land van Nederland mocht letterlijk niets anders gehouden worden dan de cultus Dei purus volgens de Gereformeerde

belijdenis.

Dit

is

streng opgevolgd, dat de Lutherschen

zoo

mochten houden, evenmin de

(Martinisten)

hunnen

Anabaptisten

en Remonstranten en veel minder nog de Roomschen, omdat er

bij

eeredienst

niet

openlijk

hen nog zooveel ander kwaad bijkwam

Maar nu erkenden de Gereformeerden waren

eigen huiselijk leven en dat der vriendenkring.

in

sekten

als afgoderij

den weg timmeren,

alleen niet aan

en beeldendienst.

in theorie, dat alle sekten geheel vrij

Daarom mochten de

niet in het publiek hun' eeredienst

houden en daarom moest wel de Overheid tusschenbeide treden. De uitdrukking „niet aan den weg timmeren" moet praegnant worden opgevat. Anderhalve eeuw geleden waren in Amsterdam alle Roomsche kerken achter muren gebouwd. Het was zoo het geheele land door. Uitwendig aan de

straat

mocht men van zulke kerken

letterlijk niet

Al

is

aan den

niets

kunnen

zien.

Ze mochten dus

weg timmeren.

nu die scheiding door de Geref. theologen wel streng opgevat, toch

hebben de magistraten deze theorie lang kerkdijken

drongen

er

steeds

niet

op aan,

en

met dien ernst doorgevoerd. De

om hun

ter wille te zijn liet

de

dan wel krasse plakkaten uitvaardigen, maar het ging daarmede met onze tegenwoordige Zondagswet ze werden niet uitgevoerd. Zoo werd spoedig aan de Martinisten toegestaan hunne kerken voor den eeredienst aan magistraat

als

;

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen