Dictaten dogmatiek. Locus de Sacra Scriptura, Creatione, Creaturis - pagina 713

§ wel

er

had die

en die

hij

onze

norma

die

dan

niet,

geldend

oordeel die

als

norma

en

niet

dapper en

laf

enz.

wat niet

noemen

sef enz.

weten wat goed

te

den m^nsch gegeven

een

over

ander

of

kan

heeft,

niet

goed en

Een chinees

bijv.

Deze formeele

wellevend

om

te beslissen

onwellevend,

en

Immers wie aan daltonisme lijdt, kan de kleuren is. omdat hij de norma voor dat terrein niet bezit. Deze zoo spreken wij van rechtsbesef, waarheidsbe-

wij besef en

heeft daar

hij

:

Van-

geen benul van.

de zondige maatschappij het rechtsbesef verloren gaat,

in

verward wordt en

,

>*',.' ;

onze kringen geen

in

dienen

zijn,

goed,

niet

een norma

ik

de formeele noties

kunstproduct.

aan den mensch gegeven

het volk gebruikt liever benul

;

daar dat, waar

moet

is

in

geen judicium uitbrengen.

hij

schoonheid

waar,

onderscheiden,

notiones

kon

vellen

waar

noties,

Om aan

is

van

begrippen

73

facultas percipiendi, intelligendi, volendi.

beantwoorden.

aan

hebben;

De

7.

er

op

geen onderscheid meer

laatst

't

is

alles

tusschen recht

en onrecht.

Werken nu

zou geweest

adultorum

de

schen

gemeen, het

dat

hem

Maar

zijn

ook

dingen

te

valt

de

van

de

er

dadelijk

de

zaak

zelve,

facultas.

goed

absoluut

komt de mensch in

niet

oefendheid

dan

zijn,

de norma, die

edel.

is

moeilijk

judicium

en

res

raakt

dit

formeele notiones goed en zuiver, zooals

die

bij

;

ons

maar

Bij

en

doorzien

Adam was

dadelijk

in

te

:

beslissen.

meerdere

de

of

dat

is

Maar

mindere

ge-

den staat der rechtheid het

dit natuurlijk niet het

is

geval

;

bij

Toch wordt ons oordeel door ons

haast nooit voldoende notiones.

zijn

een interlegere tus-

terreinen, die zoover afliggen, dat

alleen

den zondaar

tot

Wij zeggen

is.

statu recto

in

't

meest een judicium absolutum genoemd en

als

zoodanig onderscheiden van het

judicium practicum.

Onder belang,

een

of

aan

iets

ons

uitgaat

bepaald

vraag

van

een _besef

besef

dit

practicum

judicium

behalve

nuttig,

noemen

oogenblik

verstaan

wij

aangenaam goed wij

ik

is

is

enz.

voor ons gewenscht

is,

eischt,

Wij

anders.

iets

1.

hebben

ook de categorie van ons En het judicium dat van

het judicium practicum.

wat de absolute norma van ons

ons

n.

wat schoon, waar enz.

De vraag

of iets

op

hangt af niet alleen van de

maar ook van de vraag wat

op dat oogenblik het meest van belang

Het judicium

toeschijnt.

met het judicium absolutum, zooals bij Adam voor den val; maar meest verschilt het er mee, omdat de zondaar zijn waarachtig belang niet kent en dus zijn judicium laat afwijken van de door God ge-

kan dan saamvallen

geven norma. Hierbij

verstaat

het

komt nog het imperium of dictamen wat men aanduidt met de woorden

men,

nu doen

of

niet?

Deze vraag kan

n.1.

intellectus :

;

daaronder

„Hoc nunc ?"

overblijven, al

is

Zal ik

het judicium

O^v-..^' v*^i»>^-

'^*''"'^*'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen