Dictaten dogmatiek. Locus de Magistratu, Consummatione Saeculi - pagina 154

LOCUS DE MAGISTRATU.

126

daarna komt kan het recht evengoed anders maken.

de geschiedenis van

Cf.

de Zuidelijke Staten van Amerika en nog onlangs de onttroning der koningen

van de Hawaï-eilanden

Waarom

Honoloeloe. Ze weigerde afstand

te

Omdat

te

doen, toen

men

geworden was. Maar zoo kan met hetzelfde recht een volgenden dag een ander komen, omdat men dan de macht om het recht te handhaven ontleent aan den mensch, hetzij verlangde.

dit

?

aan den door het volk geuiten

het aldus door de historie

wil, hetzij

aan de

De

feiten.

historie

kan

niet

inbrengen, want morgen kan er evengoed een nieuwe historie beginnen.

veel

Voortgaande op die

II.

van

lijn

Pantheïstisch

het

we nu

proces, zullen

wat het dilemma is, waartoe tenslotte alle rechtsstudje komen moet. Het is dit, omöftezijn Pelagiaansch en dan het aantoonen,

rechtsbegrip te handhaven, of in het Pantheïsme op te gaan en dan alle recht te verliezen.

Zoo werd

gehouden voor Ockeloen

bv. in het pleidooi,

moordenaar van een

door

politieagent,

uit

Rotterdam, den

pleiter gezegd, dat het

wel ongelukkig

was, dat een getrouv/ agent door moorddadige hand gedood werd, en dat men daar-

mede medelijden moest hebben, maar

dat

hebben met den moordenaar, want, v/are

men

hij

toch nog meer medelijden moest

geboren

in

een anderen kring,

in

een

andere omgeving en te midden van andere levensomstandigheden opgegroeid,

dan zou

worden

zulks niet gedaan hebben, zoodat dus de moordenaar de dupe ge-

hij is

van een ongelukkigen samenloop van omstandigheden. Dit

nu

is

de conclusie van een handig advocaat, maar de consequentie van een en wel de consequentie van het rechtstelsel, dat op

toon heeft. niet

Nu

is

dat sociale rechtstelsel, zooals

doorgedrongen

spoedig

Het

We

sfeer

van gedachten

uit

vaag

leeft eerst

de wetten van lieverlee

stelsel als stelsel in die richting is

thans

in

kunnen het ons gemakkelijk voorstellen.

standpunt

oogenblik den boven-

gewoonlijk noemt, nog dit

gaat zoo

de opinie,

in

haar wetenschappelijke systematiseering, gaat dan van lieverlee

de wetten over en komt dan

in

tijk.

't

de praktijk van rechtbank en wetten, want

Een nieuwe

niet.

daarna

vindt

in

dit

men

niet

stelsel

van

duceerd wordt

in

de rechtsprak-

de jurisprudentie aan het woord.

Het

is

in

de eerste plaats het

den individu, het Pelagiaansch standpunt, waarbij uit

gede-

alles

den vrijen wil van den menschelijken eenling. Daaruit wordt

dan het Staatsgebouw

opgetrokken.

Uit

de

combinatie

van Pelagiaansche

komt dan de wetgeving tot stand, alsook het mandaat voor het bestuur in handen hebben en tevens de impuls, en het man-

eenheidswillen

degenen, die daat het

dan

komt

voor den

rechter.

gegeven oogenblik a is

hij

het,

voor dat

b

Pelagiaansch poneert ieder individu een wil of ö te doen. Is

aansprakelijk,

omdat b

om op

a goed en b kwaad en doet uit zijn wil

voortkwam.

het revolutionnaire standpunt in zooverre

hij

b,

Vandaar

nog een behoudend

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen