Dictaten dogmatiek. Locus de Magistratu, Consummatione Saeculi - pagina 111

§

3.

Empirie en Wetenschap.

83

geleerde werken met

allerlei noten, een op elkaar stapelen van geleerdDeze periode eindigt dan ook daarmede, dat de mensch per slot van rekening niets meer wist. De geleerden, onpractisch, zonder beweging en inzicht, hadden zich de zakken zoo vol gestopt, dat ze niet loopen konden. Kant maakte hieraan een eind, zoodat in onze eeuw het eigen begrip van wetenschap is opgekomen. Eerst daardoor kan men zeggen, dat in onzen tijd de faculteiten een bewust bestaan verkregen hebben. lijkst

heid.

Het

de taak der Encyclopaedie vobr elke faculteit aan te toonen,

is

verre zulk eene faculteit reeds tot een zelfstandig bewust bestaan

we nu

Slaan

eeuw

op,

Encyclopaedieën der verschillende faculteiten

de

hoe-

in

gekomen

uit

is.

de vorige

dan zullen we verbaasd staan over de armoede van denken, die zich

daarin uitspreekt. Het

is

bijna alles citaat.

Zoo vindt men

een The-

b.v. in zulk

ologische Encyclopaedie, dat een predikant Fransch moet kennen, waarbij dan

een

Fransch, een woordenboek en alles wat er

van het

historie

trekking staat, wordt opgegeven. Het zijn dikke boeken met veel dat er over den

samenhang der wetenschappen

Dat evenwel de Theologische

faculteit

is

mee

in

be-

zonder

stof,

nagedacht.

de andere faculteiten nog ver vooruit

wordt door hare Encyclopaedie bewezen.

is,

Wat aan

aangaat de Encyclopaedieën

geen dragelijke

er

is

te

het

de

uit

onze eeuw, van de natuurkundige

de med,

Bij

fac.

begint

men de

inzicht

fac, b.v. de encyclopaedie van Böckh,

phil.

de philologie.

in

den Logos", waarin de

lijnen

fac.

behoefte er

waar, veel wetenswaardige dingen, maar niet wat noodig

is

juiste

van

Die

gevoelen.

geven, wel

te vinden.

(cf.

voor een

Dr.

phil.

J.

Woltjer

:

is

voor

„de V/etenschap van

encyclop. worden aangegeven.)

Evenmin kan de jurid. fac. op een goede encyclopaedie roem dragen. Eerst wanneer de vijf encyclopadieën tot klaarheid en volle ontwikkeling gekomen zijn, kan men zeggen, dat de faculteiten haar doel bereikt hebben en kan daaruit de ééne organische encyclopaedie, de allgemeine Wissenschaftslehre

worden saamgesteld.

De poging van Fichte om eerst de allgemeine Wissenschaftslehre zetten, was wel een schrede op den goeden weg, maar ze gaf toch

ineen te niet het

helder inzicht, wat vereischt werd.

Wat

de § zegt, dat de wetenschap eerst

behandeld

te

worden,

is

dus volstrekt

in

onze eeuw begonnen

niet te veel

is

gezegd, wanneer

organisch

we

letten

de nog geringe vorderingen, waarvan het einde dezer eeuw spreken mag.

op A.

Thans

volgende § over de theologie. Allereerst

we

zullen

is

dan

te

de faculteiten

gaan

te

tot

in

haar gang

in

de § bepalen

om

in

de

de beschouwing der vier overige faculteiten tot

bedenken, dat de vier faculteiten niet willekeurig geko-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen