Dictaten dogmatiek. Locus de Magistratu, Consummatione Saeculi - pagina 442

Locus DE Magistratu.

414 land

het

zooals

zoodat

onderdanen van den eed van gehoorzaamheid

en de

leggen

te

ontslaan,

uit

Paus aan zulk een

de

te

met Jan Zonderland bekend is, magistraatspersoon de magistrale macht kan

de geschiedenis vooral

ontnemen.

Het eenig als

lus

discretionis

edict

Overheid

daaruit leert

van

et

approbationis wil zeggen, dat de Overheid

in niets

de kerk aanneemt, omdat de Kerk het zegt, maar omdat

Gods Woord onderzoekt en zoo haar eigen rechten en kennen. Daarop moet vooral de nadruk gelegd worden. zelf

zij

plichten

Hierin bestaat dan ook het verschil tusschen de Romeinsche en Byzantijnsche opvatting, dat de

Roomsche

feitelijk

Byzantijnsche de facto, nog niet

den magistraat onder de kerk brengt en de de Kerk brengt onder de Overheid

in theorie,

of Souverein.

V.

Thans

blijven ons

der Gereformeerden op

nog twee punten

dit

ter

bespreking over

stuk een helder inzicht te krijgen.

om

in

de theorie

Het eerste gold

mag dwingen den kwade mag bedwingen.

de vraag, of de magistraat ten goede het tweede

:

of

de magistraat

Het eerste geldt de vraag der consciëntievrijheid, het tweede geldt de verhouding van de Overheid tegenover de Bij elk

A,

ketterij.

van deze twee punten zullen

we

thans afzonderlijk stilstaan.

Het vraagstuk der consciëntievrijheid.

De Roomsche kerk had geleerd, dat de Overheid haar onderdanen ook beheerschen mag in foro consciëntiae. Daarmede hing de instelling van de inquisitie samen. De inquisitie geldt n.1. niet enkel voor de uitwendige daad, want, wanneer iemand uitwendig

zijn

godsdienstige plichten verzuimde of aan een niet getole-

reerde culte deelnam, werd

nog een waar ze zegt: het is niet genoeg, dat ge uitwendig geen verkeerde dingen doet of spreekt, maar debeo inquirere in personam alicuius, d. w. z. waar ze zegt te moeten toezien, of het van binnen in den mensch goed is en te moeten doordringen tot binnen in het heiligdom van 's menschen innerlijk leven, om daar ook de dwaling en inquisitie bestond.

hij

altoos strafbaar bevonden, voordat er

Neen, de eigenlijke inquisitie

is

eerst daar,

kwaad op te sporen en met wortel en tak uit te roeien. Daarmee hing weer saam, dat op de ontdekking van inwendig kwaad in iemand de poena capitalis stond. Elk ander misdadiger kon men gevangen zetten, daarentegen bij personen met inwendig kwaad zou dit aan het kwaad niets afdoen. Zit het kwaad bij een persoon slechts uitwendig in zijn spreken en handelen, dan kan men van opsluiting heil verwachten, doch, zit het kwaad niet in de uitwendige daad, maar is het schuldig in het hart, het gemoed en de ziel des menschen bevonden, dan helpt opsluiting niets. Het het

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen