Dicaten dogmatiek. Locus de Deo - pagina 96

Locus DE Deo (Pars Prima).

78

het ontologische bewijs, dat uit de idee

20.

Gods concludeert

tot

de

causa generans van deze idee het physico-teleologische

30.

of teleologische

verband van middel en doel besluit

bewijs, dat uit het

bestaan van een geest,

tot het

koos

die dit doel

het moreele bewijs, dat uit ons zedelijk leven concludeert tot

40.

den auteur en handhaver van de zedelijke wereldorde; en

wezige

historische bewijs, dat uit het feit der allerwege aan-

het

50.

religie besluit tot

de gemeene oorzaak van deze

religie.

Toelichting.

We

paragraaf

deze

in

zijn

naamde „bewijzen" voor de dan

al

beginnen van achteraf en zien

daarna

te

oordeelen over het gebruik,

zelf.

Het kosmologische

A.

om

van gemaakt kan worden.

niet

De bewijzen

I.

We

exsistentia Dei.

onder de oogen,

eerst die vijf bewijzen

dat er

toegekomen aan de bespreking van de dusge-

bewijs.

Men redeneert aldus: „Uwe empirie en waarneming leert u uzelven en hetgeen om u heen bestaat, dus kort gezegd den kosmos, niet kennen als een 1.

aggregaat,

samenhang dat

iets,

is,

als

maar kennen

organisch

kosmos

dien

kennen

niet

eene

willekeurige

metterdaad

als

samenhangt. Wanneer

gadeslaat, dan vindt

gij

samenvoeging van wat buiten

een kosmos, dat wil zeggen als

gij

het bestaan en het leven van

daarin een opeenvolging van momenten.

maar ook een leven. Het leven van dien kosmos is volgen de momenten op elkander. Wanneer gij nu met uw Daarin proces. een van dat proces u leert, wat vindt gij dan ? empirie denken nagaat, wat de Dit, dat er niets is, of het hangt met een ander iets op oorzakelijke en daarom noodzakelijke wijze saam. Metterdaad ontmoet ge dus in dien kosmos niet Niet

alleen

bijzondere

alleen

nu,

een

wat

gij

in

bestaan,

verschijnselen,

causaal verband.

Er

Het

dat

is

gebleken,

maar ook éen generaal

de saamvoeging van

al

die

verschijnsel.

momenten waarneemt,

valt niets voor, waarbij niet eene causa is

van dingen, waarvan

men

Datgene

dat

aan

is

het

te wijzen,

eerst de causa niet kende,

gekomen. Van alles dus is eene causa aan te wijzen, of ze wordt althans door het denken onderWelnu, is dat zoo, dan neemt uw denken uit den kosmos rechtstreeks steld. deze wet op, dat er niets bestaat, of het moet eene causa hebben. Dat geldt ook

maar

alleen onderstelde, later de causa voor den

voor den kosmos.

De causa van den kosmos kan

dag

is

niet in

den kosmos

zelf liggen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen