Dicaten dogmatiek. Locus de Deo - pagina 293

§

Dh VIRTUTIBUS

7.

275

DeI.

cipieele verschil, dat volgens Plato de ideeën eene afzonderlijke exsistentie hebben.

wat er bestaat, zien wij op aarde niets dan de afdruksels, en daarin maar een flauw beeld. De idea vormt het eigenlijke wezen. De idea ligt achter en buiten het phaenomenon. De idee heeft in dit stelsel dus een eigen essentie, zij alleen de phaenomenale exsistentie is gebrekkig en schaduw-

Van

alles

dus

;

achtig.

van

ging

Aristoteles

die

af.

lijn

hem

Volgens

leeren wij de dingen

waar zij met ons in contact komen. Wij mogen derhalve alleen van hetgeen phaenomenaal bestaat het bestaan aannemen. Het phaenomenale zit niet in de dingen zelf, maar schuilt alleen in het verband met ons waaralleen kennen,

nemingsvermogen.

Het

de empirische school tegenover de idealistische van

is

zooeven. Diezelfde tegenstelling vinden wij nu theologice op het wezen

Het realisme der dingen

ligt

leert,

dat de res bestaat voor de verschijning.

buiten deze wereld

om aan

zelf leidde er toe, te

Gods toegepast

nominalisme en het realisme.

in het

etc. iets

op zichzelf werd, waardoor men de

God zelf verdedigde.

school groote verdienste. vernietigd,

wezenlijkheid

de onderscheidene proprietates Dei een eigen bestaan toe

kennen, zoodat wijsheid

al de virtutes in

De

op het wezen Gods

in God. Dit nu toegepast

Zij

In dit laatste

realiteit

van

opzicht had de realistische

wilde de wezenlijkheid van de deugden Gods niet

maar gehandhaafd hebben.

Het nominalisme maakte er een schijnbestaan van. Wij kunnen lisme het best verstaan door de theorie van

Kant na

te

dit

nomina-

gaan. Kant ontkende

dat er noumena waren. Alleen maar, zeide hij, wij weten er niets van. nemen het phaenomenon alleen waar, gelijk wij het waarnemen, niet omdat het zoo is, maar omdat de categorieën van ons denken ons niet veroorloven het anders waar te nemen. Het is op zichzelf een kleurloos ding, maa: w\'] niet,

Wij

zien

door een

het

rood,

blauw

etc. glas als rood,

blauw

Volgens deze

etc.

theorie ontstaat de Differenzirung der dingen niet door iets reëels in de dingen

maar door het instrument onzer waarneming, dat niet neutraal is. Op God toegepast, geeft dit het volgende. Er is in God geen liefde, geen wijsheid enz., maar als wij God waarnemen, dan kunnen wij Hem niet anders waarnemen, dan door het prisma van ons denken, en dit is gebonden aan onze ethische, dianoëtische en physische eigenschappen, welke wij daarom overbrengen op God den zelf,

Heere.

De

eigenaardige categorieën van ons denken worden op

God

overgebracht!

wijze \an consequentie,

om

het Goddelijke

Dit nominalisme leidde er toe,

wezen

te

bij

reduceeren tot een nul, tot rh

geabstraheerd

worden.

Immers,

eerst

/u,?,

ons

'óv.

Want

denken

zelfs het zijn

had

ingetooverd. Zoodoende werd het Godsbestaan opgelost

Het

nominalisme

wordt

voorlooper

van

in

alles

in

moest dat

er

van

Wezen

een Gottesbewusstsein.

Schleiermachers Subiectivirung van 18

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen