Dictaten dogmatiek. Locus de Magistratu, Consummatione Saeculi - pagina 192

LOCUS DE Magistratu.

164

Eeuwig Wezen doet

groepen,

in drie

De vraag Eeuwig Wezen

Deïsme, Theïsme en Pantheïsme.

nl.

dus voor, hoe deze drie voorstellingen omtrent het

zich

zich stellen ten opzichte van de uitoefening van het gezag.

Zoowel

't

Deïsme,

wat

belijden,

zijn,

zij

Theïsme,

Ze stemmen

geen verschil.

Pantheïsme

als

daad

die van

is,

God

in

zij

metterdaad

maakt

Dit

rust.

de bepaling over personen,

hierin overeen, dat

toestand, aanleg, existentie enz. een

indien

zullen,

erkennen, dat de souvereiniteit

God

uitgaat.

lot,

Zoodra men

nu vraagt, hoe God die oppermacht uitoefent, dan ziet men, dat juist naar de drie hoofdstellingen van Gods Wezen de drie lijnen geheel uit elkander gaan. A.

Wat

is

wel erkennen, dat

maar

Deïsme?

standpunt van het

't

Het Deïsme (de naam er

willekeurig gekozen),

is

God

een

die

is,

is

de belijdenis van hen, die

ook toegeven, dat

God, na de wereld geschapen

die beweren, dat

God

eigen lot heeft overgelaten.

uurwerkmaker tegenover

zijn

staat bij

uurwerk.

dan staat het daar en bekreunt

hebben, die aan haar gelijk

een

uurwerk gereed en opgewonden,

er zich niet verder

hij

de wereld schiep,

hen tegenover de wereld, het

Is

te

Hij

om

als het behoorlijk

:

opgewonden is, loopt het vanzelf. Zoo nu bestaat bij hen de voorstelling, dat de kosmos een opgewonden uurwerk is, dat vanzelf afloopt, wat uit zich zelf bestaat, en waarbij geen kracht meer behoeft bijgebracht te worden, want God, de oorspronkelijke Maker blijft er nu buiten. alles ligt er in besloten. Het Deïsme kent wel eene schepping, maar geen voorzienig bestuur, geen onderhouding en regeering Gods.

God

sprake van, dat

rechtstreeks zou uitoefenen.

den kosmos loopt kracht,

die

standpunt

geen

er natuurlijk

is

oppermacht nu nog Hij heeft

de sou-

anderen gelegd, heeft zoolang het uurwerk van

er zelf afstand

van gedaan, evenals een uurwerkmaker de

het uurwerk doet loopen, overbrengt op de raderen en opsluit in

Het

de veer.

dit

wel de Souverein, maar

Hij is

op

overgedragen,

vereiniteit

Op

zijne overhoogheid, souvereiniteit en

evenwel kracht, die van

is

de opwindende

kracht

van

Hem

den uurwerkmaker

zelf is uitgegaan,

zelf

is,

die,

evenals het

opgesloten

in

de

saamgetrokken veer, op deze veer werkt en het uurwerk loopen doet. Wanneer

God

nu volgens den Deïst verschillende

gevallen

zijn souvereiniteit

mogelijk.

Is

zij

b.v.

op de menschen overdraagt,

op het

overgedragen

volk,

Doch

bestaat er volkssouvereiniteit, op den enkelen persoon, dan monarchie. dit

doet

er

niet toe

;

het eenigste,

waar het op aankomt,

is

dit,

dat

zijn

dan

God de

kracht in het menschelijk organisme zelf insloot, zoodat daarin dan de souvereiniteit rust.

God

dat

bij

mensch

al

meer naar om 't gaat dan niet meer onder want Hij trok zich terug, 't Spreekt vanzelf,

zelf ziet er niet

verantwoordelijkheid

aan

God,

;

zulke voorstellingen van een overdracht van het gezag

of

alle

menschen,

de grondstelling van het

Gods op

christelijk geloof

één,

geheel

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen