Dicaten dogmatiek. Locus de Deo - pagina 822

Locus DE Deo (Pars Tertia).

132

Scholten gaf als vrucht zijner studiën

uit „de leer der Herv. Kerk", in 2 deelen, de oude Geref. theologie meester was, maar tevens lichtte hij er het geestelijk wezen uit en bracht de phiiosophische gedachten der Deterministische school ervoor in de plaats. Dat werk was het overal

toonde daarin, dat

en

hij

en gelezene boek, dat door de oude Gereformeerden in den lande van het type Molenaar en Schotsman werd toegejuicht, omdat er nooit in werd afgedongen op het decreet, de praedestinatie enz., maar het cor ecclesiae daarin in eere werd hersteld door de erkenning, dat de vaderen den rechten toon hadden aangegeven dat decreet verstond hij dan, zooals gezegd is, op zijne manier, als Determinisme. In dien stroom bewoog men zich, toen de Ethische richting opkwam. Er was strijd tusschen Scholten, den kenner der Gereformeerde theologie en de Utrechtsche professoren met den lateren Amsterdamschen hoogleeraar van Toorenenbergen, die zich gaarne wilden voorstellen als de verdedigers der oude theologie. Scholten echter toonde aan, dat zij die niet kenden maar eigenlijk Arminianen of Socinianen waren. Het gelijk was formeel aan Scholtens' zijde, zoowel theologisch als historisch, al was hij een ongeloovig man en zijne gebruikte

;

tegenstanders geloovig.

De opkomende Ethische school kon de

Leidsche

school

bestond

zich nu natuurlijk

en

ook

niet

houden, alsof

de strijd over het karakter der Gereformeerde theologie niet was uitgebroken nog temeer moest zij daarmee rekenen, daar de strijd in ééne stad werd gestreden, te Leiden, waar Chantepie Waalsch predikant was en al wat zich daar aan de zijde der orthodoxen niet

alsof

;

schaarde

hem

bij

Calvinistisch

zij

kerkte.

Daarom gaf de Ethische

was en

heeft

zij

in

richting zich de allures alsof

hare terminologie de uitdrukkingen der

oude Gereformeerden willen behouden.]

Daar eenmaal Gereformeerde Scholten

komen door

c.s.

moest

alsof er

te

het

sprekende

van

van In

was

uit

eene

in

zeggen

formule

strijd

richting

het

worden

sprake was.

opgelost,

waardschatting

of

die

de

dat

strijd

het deed voor-

eenzijdig de metaphysische

geestelijke lijn

poogde door

te

trekken tot

school metterdaad eene waarheid

is

van

dus

als

dat

;

in

het oneindige.

wat men

;

te

Dordt deed,

de keuze van het woord

zoodanig reeds eene duidelijke aanwijzing van de

standpunt, maar de tegenstelling tusschen het meta-

physische

en het ethische moest bij hen beteekenen het ethische hoofdzaak en het metaphysische is speculatie en dus minder gewichtig.

Daarom spreken

der

met

Zulk eene formule vond Chantepie

het stuk bezien van zijne metaphysische zijde

„metaphysisch"

van

principieel

anders

niet

op den voorgrond had geschoven, en dat men, dingen, die hier op aarde openbaar worden,

vraagstuk

de

kon

men op de Dordtsche Synode

den mensch de

dat

verschilde,

van geen

zeggen, dat

van

zijde

wezen der Ethische

het

theologie

:

wij

dan ook

liever

van

„religieus''

;

stelt

men

is

de

toch ethisch

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen