Dicaten dogmatiek. Locus de Deo - pagina 393

§

staan.

hebben

iets

:

zijn

bij

;

doen, maar altoos stipt en

hebben wij vóór

dingen opzij

alle

De grondbeteekenis van maken;

SlKxisg

en

kennis van

vast,

is:

zij

is Sck

SlKYi

het

sterk zijn,

daarna zelfstandig

is

letter

opkwam. Hoe eer

dan

te

Bij

de geringe etymologische

beslissen,

of

iemand sterk

is

de s

met den Griekschen stam

pi_

dit zij, uit

niet

in ?.'x-

pn uit

een een-

beide grondbegrippen sluiten ons gebruik in.

Nu

heeft

stam van pn,

de

andere stammen, de beteekenis van sterk, krachtig

gebied. Niet, dat

onderzoeken,

hoegenaamd met ons „rechtvaardig" firmum, robustum esse. En de stam van

het

en de stam

zelfden wortel

zoovele

te

•

verstaat.

aanwijzen, bepalen.

Hebreeuwsch

„rechtvaardigheid"

om

p-vi heeft niets

voorgevoegde van

te zetten,

Siy.xcsg

(Seiy.u-j,u>),

is

handelen. Dit begrip van de gemeene sprake

strikt

wat de Schrift onder pnï en

te

375

Dei.

dan wat wij gemeenlijk onder rechtvaardigheid verieder geven wat hem toekomt Bij ons beteekent rechtvaardig zijn oordeel niet draaien, maar te werk gaan naar recht niet zus en zoo

ander

heel

De virtutibus

7.

van de hand

of krachtig

zijn

gelijk

op psychisch

van spieren, wordt

door aangeduid, maar de vastheid van karakter. Daardoor heeft

nj^nx

er

den zin

omdat de wille en de beteekenis gekregen van voluntas firmiter constituta. En aan dan het anders niets oorspronkelijk woord Gods vast is, duidde het complex der ordinantiën, die God had vastgesteld.

had

ScKYi

ongeveer gelijke beteekenis.

Ook

dit

woord

In

de klassieke Graeciteit

heeft oorspronkelijk niets

maken met het ius constitutum, dat in de lex op schrift werd gebracht, maar veel meer met het tacito consensu geldende recht van usantiën, zeden wil niet en gewoonten. Cf. Odyss. XXIV, 255 h yxp SlK-n ia-rl yipovT'^v. Dat

te

:

ouden; maar: de onder hen bestaande levenssamenhangende usantie. Zoo was in de Grieksche wereld 5/>t/] die organisch mensch ordinantiën, die onder de edele en fatsoenlijke lieden golden als den

zeggen:

rechtspraak

de

eer aandoende. Er

der

was zekere publieke

opinie,

hoe iemand zich moest gedragen,

om aan het model van een goed Griek te beantwoorden. Dat was de ^Ikt^tw de publieke opinie 'E/.?.r;y'^v. Niet met dien verstande, alsof die alleen dreef op en usantie. lag, die heilig.

schikte,

Men

erkende, dat er eene zedelijke wereldorde aan ten grondslag

door de goden aan de vaderen was verleend. Die Socrates, die er tegen inging, gold voor xSck:^.

was

^ty-xi:^.

Hetzelfde gold in Israël met de

npnf

Sixr,

was dus

Wie

tegelijk

er zich naar

Dat was ook

niet

de een in alle opzichten rechtvaardig oordeelen, maar een beantwoorden aan eene Israël in was die maar, Alleen zedelijke wereldorde, die in Israël gold. de heidenen. Alle raison d'être van Israels optreden lag hierin, dat als ideaal Israël eene andere persoonlijke, huiselijke en sociale gedraging wereldgesteld dan bij de heidenen. Welnu, wie zich naar die zedelijke

andere dan er in

werd

bij

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen