Dicaten dogmatiek. Locus de Deo - pagina 117

§

De EXSISTENTIA

3.

99

Dei.

arma („ut armentur"), niet om door die wapenen hen te dwingen tot erkentenis, maar om hen af te slaan van het Christelijk erf, en te beletten, dat hunne theorieën twijfel zouden werpen in het hart der Christenheid. a n u s, die zich tamelijk breed met deze kwestie heeft Bij A m a n d u s P o 1

beziggehouden, worden die overwegingen dan ook niet gebezigd als bewijzen voor de exsistentia Dei, maar om den band te leggen tusschen de theologia

de theologia

en

insita

De

eerste wordt,

God

zelf

gewerkt. Doch gelijk de bekeering ook maar met medewerking van den mensch,

boorte, ooit anders dan door

stand komt door eene daad Gods,

tot

ook

zoo

er

is

de

in

kosmos,

op den

denken, het

het

der historie, wordt

mensch,

rw

'r/t

de theologia

die

de

als

insita bezit.

Door

te letten

de zedelijke wereldorde en den loop

ré/'.oc,

Tror/^^uxrwy

evenmin

wel eene daad Gods, maar onder

acquisita

theologia

medewerking van den

de wederge-

acquisita.

y.iScsg

SÏ/UX/U.11; Kxr. B-ciÓTYii; ts'j Sfec'j

erkend

de theologia acquisita.

in

dienzelfden zin wijst

In

U

r

s

i

n u

s,

zijne „Loei", pag. 459,

in

op de navol-

gende gegevens, die tot de ontwikkeling van de theologia acquisita bijdragen:

op de orde en het regiment, dat in den kosmos zichtbaar is; 2e. op ons zelfbewustzijn en op onze geestelijke instrumentatie, waarvan hij, na ze aangewezen te hebben, zegt: „Cum igitur mens humana non sine 1*=.

principio

neque a se ipsa

potest

esse

intellectricem esse,

exsistat, necesse est

op onze zedelijke ideeën, de zedelijke wereldorde; op de zekerheid van de axiomata en principia, waaruit wij redeneeren;

3^. 4e.

5e.

op de conscientia, die ons verwijt;

6^.

op de poena iniustorum;

7e.

op de societas

8^.

op

inspiratie

bij

politica;

motus

de

heroïci,

waaronder men

verstond

destijds

de hoogere

gevecht en andere hoogere momenten, de bezieling door

kunst,

hooger vuur,

een

aliquam naturam

quam Deum nominamus";

al

wat zich

in

den mensch openbaart

als

de inspiratie van

eene hoogere macht, zooals wij spreken van „kunstinspiratie"; 9e.

op het profetisme, het vooruit verkondigen van gebeurtenissen,

daarna geschied 10e.

en

die eerst

zijn;

in de schepping; op de onafgebroken reeks van oorzaken en gevolgen, die wij

op de teleologische orde 11

e.

in het

bestaande waarnemen.

wat

In

begrepen,

de

hier

maar

exsistentia

zelve

niet

opgesomd wordt, zelfs

Dei

te

nog

zijn

verrijkt.

Maar

bewijzen, maar

meer dan een

besef

dus

om

ze

die

latere

komen

bij

„bewijzen" niet alleen Ursinus niet voor,

de cognitio Dei

en gewaarwording

is,

insita, die

over

om

op zich-

te leiden in

ons

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen