Dictaten dogmatiek. Locus de Magistratu, Consummatione Saeculi - pagina 379

De

§11. een

een

zich

rijk

magistraiu tamquam ministro Dei.

ontwikkelen,

maciit

zooals

vooral

351

de religieoorlogen

in

uitkomt, die de lioogste belangen van een genabuurd volk zeer ernstig bedreigt,

welke macht wel

maar

wanneer

die,

nemen, dat één

rijk

door wapengeweld kan worden gefnuikt,

beginne

andere oveweldigt.

de politiek van Willem

met Spanje, Oostenrijk en Frankrijk,

Onze

Europa. begrepen,

een formidabel karakter kan aan-

dit niet geschiedt, zulk alle

hiermede

Vergelijk strijd

den

in

prinsen

hebben zeer

en Willem

I

als absoluut

beslist het

en den grooten

111

Roomsche machten

in

Want

zij

zwaard getrokken.

wanneer de macht van Spanje, Frankrijk en Oostenrijk zoo

dat,

werd ook ons land

kolossaal toenam en zoo overmachtig

onder zou moeten,

er

zoodat er voor Engeland, Brandenburg, Pruisen, Zweden en Noorwegen en de andere Protestantsche landen, eer het

De onderscheiding van Men mag niet altijd een algemeenen regel

stellen.

offensieven en defensieven oorlog gaat practisch niet op.

oorlog beginnen, maar

Wanneer

De poging van den Vredebond maken door de

die ijdel

en

is

ijdel

in

Maar

zijn als

onze dagen

daarvoor

arbitrage zal blijven.

men kan ook

niet per se

een

aanwezig

zijn,

er iustae causae perduellionis

kan een offensieve oorlog even noodzakelijk

te

was, niets anders dan de moge-

te laat

weerstand overbleef.

lijkheid tot

in

om

een defensieve.

aan

de plaats

oorlogen een einde

alle

een poging

te stellen, is

ze heeft ook een goede zijde, in zooverre

ze leidt tot bemoeiing der regeeringen

om

de volkeren

rechterlijk zich te

doen

verstaan en kleine nietige geschillen zonder de moeite van oorlog door scheidsbeslissingen

rechterlijke christelijke

politiek

die

raakt,

niet

voorkomen.

te

steeds

Dit te herstellen

bedoeld heeft.

Doch zoodra

is

in

't

spel komt,

dan

is

wat

oo'k

de

het geschil belangen

van onbeduidenden aard, maar van gewicht

bestaan en de eere der natie

het,

zijn,

wanneer het

het geen zaak van arbitrage

omdat de staat, die zich gekrenkt gevoelt, naar het recht van zelfverweer gaat handelen, hetgeen op een oorlog uitloopt. Zal een staat gedwongen worden een scheidsrechterlijke uitspraak te eerbiedigen, dan moet er ook een hoogere macht zijn, die eerbiediging afdwingt en die is er niet. Of anders zou

meer,

er

een

wereldrijk

moeten komen

als

eene macht, die over

schappij voerde, doch voordat zulk een wereldrijk er veel ergerlijker

Vrede mogelijk

en

in

is

als

de hartstochten en de

den boezem der natie ophield.

hartstochten, niet

worden dan thans het geval is. God voor den mensch heeft

hetgeen

anders

een keer

in

concurrentie, of

als

nijd

resultaat

en

strijd

alle

besteld, vrede

was

alleen

weer

der belangen tusschen de personen

Waar nu door de zonde de

landen heer-

was zou de toestand nog

strijd

een leven van

der belangen ontstond, kon het

van zulk een natuurlijke bedorvenheid moet

bij

de historie de koorts der volkeren geboren worden, die door oor-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen