Dictaten dogmatiek. Locus de Magistratu, Consummatione Saeculi - pagina 380

LOCUS DE Magistratu.

352

logen verademing schenkt aan het leven der natiën.

Oorlogen

in

dien zin doen

een hooger motief opkomen, verheffen de natiën en verhoogen den levenstoon der volkeren.

de IQ^e eeuw

In

is

geen periode, waarin het leven der natie

er

zulk een hoogen stand had bereikt als in de periode na Waterloo, nadat door

mogendheden

de drie verbonden

was bevochten. en

staatsieven

Engeland exploiten

Meer nog toont God zulken

in

pelijk

tijd

in

het hoogst

terrein,

meest

bedwang

in

Pitt in zijn

hetzij

zijn

hield.

het scheppen der geesten, dat de geniale

opkomen,

op wetenschappelijk

op het gebied der kunst.

hetzij

de dagen van

in

toen het voor niets terugdeinsde, maar met

uit,

mogendheden

ontzaglijke vloot de

Pruisen, Rusland en Oostenrijk de vrijheid

muntte het

We

de groote worsteling met Spanje en Napoleon, toen

zagen

machten

of

dit in

juist

maatschapons land na

mannen optraden.

er geniale

Deze verheffing van het nationale leven door het optreden van machtige geesten, greep ook in Duitschland plaats in de dagen van Stein, toen na den slag

Jena Duitschland vernederd was geworden.

bij

Thans en de

in

nog

ons

resten

in

deze § twee observaties en wel de lex naturalis

resistentia.

A.

Delexnaturalis.

De

quaestie

van de lex naturalis is nog dezer dagen ter sprake gekomen Nieuwe Rotterdamsche Courant, en wel in een necrologie over prof. Daar toch werd gezegd, dat tot op Buys steeds een generaal staatsrecht

de

Buys.

werd gedoceerd, doch dat sinds deze professor optrad recht' werd geleerd. Dit is zoo. Het ligt op dezelfde lijn, ling als in

de §

uit het

Pantheïsme

is

afgeleid.

niets is

dan het

positief

dezelfde ontwikke-

De gedachte

rust hierop.

Er

wat de Overheid als recht vaststelt. Deze beschouwing staat ook weer niet op zichzelf, maar is zeer oud. Dezelfde quaestie vindt men weer in de Middeleeuwen, en wel bepaald in den bestaat geen recht op zichzelf, recht

tusschen

strijd

algemeene

de Realisten

op

begrippen

De

zelf.

alleen dat,

en Nominalisten.

zichzelf

behooren ze ook wel, doch

is

Universalia ante rem.

bestaan,

dan na

niet

in

De de

Realisten leerden, dat de

bijzondere

eerst bestand

gehad

De Nominalisten daarentegen

verschijningen

te

hebben

in zich-

zeiden het univer-

sale in re est, dus alles in re.

Past eerste

recht

dit is

nu toe op het dat

die,

er

recht,

recht

dan

verkrijgt

men

tweeërlei beschouwing.

De

bestaat in algemeenen zin, een algemeen begrip

de tweede zegt, dat er geen algemeen begrip recht bestaat, dat alleen

;

recht

is,

wing

is

wat later

positief

door den Staat

weer door Hobbes,

als recht gesteld

gedeeltelijk

is.

Deze

laatste

uitgewerkt, en wel zoo, dat ten slotte het positieve recht gestempeld

absoluut

recht,

beschou-

door Des Cartes en door Spinoza

werd

tot

zoodat er buiten dat positieve, door den Staat gegeven recht.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen